Werking van Broederlijk Delen en partners in Burkina Faso

In samenwerking met zeven partnerorganisaties streeft Broederlijk Delen naar duurzame, maatschappelijke verandering in Burkina Faso.

We hebben een programma uitgewerkt waarin we antwoorden bieden op lokale uitdagingen en kansen voor groei, overleg en samenwerking maximaal benutten. Het programma  is opgebouwd rond onze drie thematische oriëntaties: recht op voedsel, duurzaam beheer van natuurlijke rijkdommen en inspraak en vrede. Ook zijn er drie transversale assen die de andere thema’s doorkruisen: gender, jongeren en milieu. In de context van Burkina Faso, waar landbouw cruciaal is voor mens en samenleving, focussen we in de eerste plaats op het recht op voedsel.

We ondersteunen boeren in hun streven naar betere levensomstandigheden. We willen dat boerenfamilies heel het jaar door voldoende en kwaliteitsvol voedsel hebben via duurzame familiale landbouw. De overschotten kunnen ze verkopen op lokale markten aan rechtvaardige prijzen. Een goede oogst is alleen mogelijk door goed beheer van de kwetsbare leefomgeving. We zetten daarom sterk in op het herstel van uitgeputte gronden en de bescherming van nog vruchtbaar land. Daarnaast willen we de politieke en sociale positie van de boerengemeenschappen versterken zodat ze zelf hun belangen kunnen verdedigen. We hebben speciale aandacht voor de positie van vrouwen en jongeren binnen het gezin en de samenleving.

Wat hebben we bereikt?

Programma 2014-2016

In de afgelopen drie jaar werd zichtbare vooruitgang geboekt op de verschillende assen van het programma. De landbouwproductie nam toe, zoals blijkt uit de opvolging van het rendement van alle basisgewassen (sorghum, gierst, sesam en niébé). Deze toename was te danken aan gunstige neerslag en het gebruik van beter zaaigoed, aangepast aan de lokale omstandigheden, en meer duurzame landbouwtechnieken (compost, zaï, demi-lunes, etc.).

Dankzij het diversifiëren van de economische activiteiten stegen de inkomsten van de huishoudens, ook van de allerarmste, kwetsbare vrouwen, en ook in “moeilijke jaren.” Zowel het inkomen uit graanteelt als uit andere activiteiten (veeteelt, tuinbouw, verwerking van producten) nam toe, ondanks ongunstige klimaatomstandigheden in 2015. Dit bewijst dat gezinnen hun inkomsten stabiel kunnen houden, ondanks mindere oogsten.

Bovendien nam de voedselzekerheid toe. Het aantal voedsel-onzekere gezinnen daalde in de periode 2014-16. 42% van de gezinnen heeft zelf voldoende graan verbouwd om zich het hele jaar mee te voeden. 98% van de gezinnen zegt voldoende geld te hebben om eten te kopen in het regenseizoen, als de eigen oogst ontoereikend is, en dit dankzij veeteelt en andere economische activiteiten.   

De sensibilisering rond duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen zorgde voor een betere navolging van gemaakte afspraken (63%). In drie jaar tijd werd meer dan 1200 ha gedegradeerde grond hersteld. 

Ook op vlak van sociale cohesie werd vooruitgang geboekt. Meer partners lieten zich inspireren door de aanpak “Vie de bon ménage” van UGNK, die focust op gelijkwaardige machtsverhoudingen binnen het gezin. Uit het werk van AMR en ADIF bleek nogmaals dat de sociale status van de vrouw toeneemt naarmate haar economische situatie verbetert, zowel binnen het gezin als in de gemeenschap.

Uit enquêtes bleek dat vrouwen mee beslissen over zaken waar zij financieel of materieel aan bijdragen (zoals scholing kinderen en gezondheid), maar weinig of niet aan zaken waar dit niet het geval is (huwelijk, grond, landbouw, etc.). Vrouwen zijn hierover maar matig tevreden. Ook jongeren worden slechts geconsulteerd wanneer zij financieel of fysiek bijdragen, maar hebben het voordeel dat zij vaak degene zijn die kunnen lezen en schrijven. Dit versterkt hun positie binnen het gezin ten aanzien van de vrouwen, die meestal analfabeet zijn.

2017

Burkina Faso werd in 2017 meermaals opgeschrikt door gewapende aanvallen en een terroristische aanslag in Ouagadougou. Ook voor onze partnerorganisaties kwam het geweld erg dichtbij. De bewegingsvrijheid van onze collega’s ter plaatse werd drastisch beperkt. Naast terrorisme vormt mijnbouw een steeds grotere bedreiging voor ons programma. Onze inspanningen om erosie te bestrijden en het bosbestand te herstellen, dreigen teniet te worden gedaan. Het regenseizoen was onvoorspelbaarder dan voordien, met rampzalige gevolgen voor de oogst en de voedselzekerheid van de boerenfamilies. Onze partnerorganisaties vrezen dat voedselhulp nodig zal zijn voor de armste en meest getroffen gezinnen.

In 2017 stond Burkina Faso centraal in onze campagne. Onze campagnefiguur Amssetou zag haar leven verbeterd  dankzij de ondersteuning van onze partnerorganisatie ADIF. Haar bijdrage aan een toegenomen voedselproductie en het familiale budget, én haar engagement voor een vrouwengroep en ADIF, hebben haar een groot zelfvertrouwen gegeven. Ondertussen is zij een belangrijke stem in haar gemeenschap. De levenskwaliteit van haar gezin, en dat van andere families in Bourzanga, gaat er zichtbaar op vooruit.

Met welke organisaties werken we samen?

Broederlijk Delen ondersteunt in Burkina Faso zeven partnerorganisaties, die samen zo’n 75.000 boerenfamilies bereiken. Ze zijn vooral actief in vijf provincies in het noorden van het land, aan de grens met Mali.

AMR – Association Monde Rural (Noord-Burkina)

Partner sinds 2013

AMR streeft naar betere leefomstandigheden voor de plattelandsbevolking in Burkina. De organisatie promoot mensen- en landrechten, leiderschap van vrouwen en jongeren,  bescherming van natuurlijke hulpbronnen, goed bestuur van lokale overheden en stimuleert inkomensgenerende activiteiten (door bijvoorbeeld micro-ondernemingen van kwetsbare rurale vrouwen te ondersteunen).

ADIF – Association Sougri-Nooma pour le Développement des Initiatives Féminines (Noord-Burkina)

Partner sinds 2000

ADIF is een vrouwenorganisatie met 1.500 leden uit 42 vrouwengroepen die strijdt voor de sociale en economische emancipatie van de vrouw. De organisatie werkt met vrouwen aan alfabetisering,  en verleent kleine kredieten waardoor vrouwen een inkomen kunnen verwerven door schapen- en geitenteelt, ADIF werkt sinds kort ook aan transformatie van natuurlijke producten (moringa) en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen.

DIOBASS – Association Diobass Burkina Faso (Ouagadougou)

Partner sinds 1994

Diobass helpt de landbouwpraktijken van boerenorganisaties te verbeteren. Ze richten boerenonderzoeksgroepen op die technische en praktische problemen (m.b.t. landbouw, veeteelt, milieu en klimaatverandering) aanpakken vanuit de eigen leef- en werkomgeving, Diobass verspreidt die innovatieve oplossingen in gemeenschappen.

INADES Formation Burkina Faso (Ouagadougou)

Partner sinds 1991

INADES legt zich toe op de promotie van lokaal en goed bestuur, en op de economische positie van boeren, door in te zetten op kwaliteitsvolle duurzame productie en winstgevende commercialisering van sesam en niébé. Sinds kort zet INADES zich ook in voor de transformatie van landbouwproducten door vrouwen en het stimuleren van familiaal ondernemerschap met gezamenlijk budgetbeheer. Politiek lobbywerk rond concrete thema’s in relatie tot voedselsoevereiniteit (GMO, boerenzaden, grondrechten, agro-ecologie, etc.) krijgt een steeds belangrijkere plaats in de werking van de organisatie.

ODJ – Organisation Démocratique de la Jeunesse du Burkina Faso (Ouagadougou)

Partner sinds 2014

ODJ is een jongerenorganisatie die werkt met de Burkinese jeugd uit alle lagen van de samenleving, zowel in de stad als op het platteland, rond bewustwording en verdediging van hun basisrechten. De thema’s lopen nogal uiteen, maar (on)afhankelijkheid, onderwijs, werkgelegenheid, grondbeheer, goed bestuur en beheer van natuurlijke rijkdommen (goud) komen steeds terug.

UGNK – Union des Groupements Naam de Koumbri (Noord-Burkina)

Partner sinds 1993

UGNK is een boerenorganisatie met zo’n 5.000 leden. De organisatie wil voornamelijk de voedselzekerheid verhogen door erosie tegen te gaan, krediet te verstrekken, graanbanken te beheren, en diverse inkomensgenerende activiteiten te ontwikkelen. De unie heeft ook een pilootproject opgezet rond de promotie van boerenzaden, met als doel hun controle hierover te vergroten.

UGNN – Union des Groupements Naam de Ninigui (Noord-Burkina)

Partner sinds 2001

UGNN is een boerenorganisatie met zo’n 2.200 leden. De organisatie gaat de strijd aan tegen verwoestijning door in te zetten op erosiemaatregelen en waterinfiltratie. Daarnaast beheren ze een aantal graanbanken en verlenen ze kredieten voor kleine economische activiteiten.