U bent hier

Het verhaal van Carlos

Jongeren hebben een mening, een visie, een frisse blik op zaken. Maar zij worden niet altijd gehoord. Carlos en andere jongeren in Guatemala proberen daar verandering in te brengen.

Carlos drukt zich uit via theater

Carlos Velasquez (18) woont met zijn moeder, broers en zussen in La Florida. Sinds kleins af is hij gebeten door het theater. Hij neemt deel aan het theaterproject van onze partnerorganisatie Fundación Tierra Nuestra. Op het toneel worden gevoelige thema’s, zoals kindermishandeling en geweld tegen vrouwen, opnieuw bespreekbaar. Wat jongeren niet gezegd krijgen in het dagelijkse leven, drukken ze uit via zang, rap, percussie en breakdance.

Guatemala en migratie

Carlos heeft het thema van zijn volgende theaterstuk reeds gekozen: jongeren en migratie. Hij heeft zelfs al een naam: 'No a la migración' (‘Neen aan migratie’).

Geen toevallige keuze. In Guatemala is migratie momenteel een brandend actueel thema. Ongeveer 300 Guatemalteken verlaten elke dag hun land, op zoek naar een beter leven. Net geen driekwart zijn jongeren tussen 15 en 29 jaar.

Een kwestie van overleven

Jongeren ondernemen de gevaarlijke tocht doorgaans zonder familie. Dat maakt hen extra kwetsbaar voor misbruik; ze worden beroofd of achtergelaten door mensensmokkelaars en krijgen vaak te maken met mishandeling.

Wat drijft hen om die gevaarlijke tocht te ondernemen en alles wat hen lief is achter te laten? Jongeren zien geen toekomst in Guatemala. In Guatemala is migratie geen keuze tussen de vele andere opties, maar een overlevingsstrategie. Ze zijn op zoek naar een waardige job, naar een weg uit de armoede. Wanneer dit onmogelijk blijkt, is vertrekken nog de enige optie. Zo’n 10% van de bevolking – ondertussen 1,6 miljoen mensen – ziet geen andere uitweg dan te migreren.

In Guatemala is migratie een een kwestie van overleven. Als iemand een goed leven heeft en zijn gezin kan onderhouden, dan zal die niet de noodzaak voelen om elders zijn geluk te gaan zoeken. Maar als mensen vreselijk moeten vechten voor hun bestaan, dan zullen ze sneller geneigd zijn om te migreren.

Ik heb ooit zelf overwogen te migreren. Maar toen besefte ik dat ik hier in La Florida ook goed kan leven. We hebben een eigen stuk grond waar we voldoende voedsel op kunnen telen. En we begonnen een handeltje in varkens en kippen. Nu wil ik niet meer migreren, het is hier een paradijs.

Geen toekomst in de landbouw

Op het platteland is er zelfs geen toekomst in de landbouw, want boeren hebben er amper grond. In Guatemala is de grond ontzettend ongelijk verdeeld. De grote bedrijven winnen er terrein, ten koste van de kleinschalige boeren die steeds moeilijker kunnen overleven. De opbrengsten van hun veld zijn zo mager dat boerenfamilies op zoek gaan naar manieren om hun inkomen aan te vullen.

Migreren om elders werk te zoeken is een voor de hand liggende oplossing. Boeren trekken tijdelijk naar de vruchtbare streken van Guatemala of Mexico om er te werken op de grote plantages. Of ze wagen zich aan de gevaarlijke oversteek naar de Verenigde Staten.

La jaula de oro

Drie jongeren uit Guatemala-Stad dromen van een beter leven in de Verenigde Staten. Daarvoor moeten ze - illegaal - op een goederentrein heel Mexico doorkruisen.

In het kader van onze campagne zetten wij samen met MOOOV drie bijzondere Guatemalteekse films in de kijker. De films en het bijhorende educatief pakket worden aangeboden i.s.m. MOOOV Filmfestival.

Als jongeren willen wij gehoord worden. Onze stem is belangrijk, voor de toekomst van ons land. Vele jongeren migreren nadat ze van school komen.

Goed onderwijs, goede jobs. Niet in Guatemala.

Een diploma biedt in Guatemala geen zekerheid op een job die toelaat om in het levensonderhoud te voorzien. Enkel een radicaal ander beleid kan de massale migratie stoppen. Waarom investeert de Guatemalteekse overheid niet in de lokale economie? Een rijke elite regeert het land en denkt alleen maar aan eigen profijt. Zij hebben de grote landbouwbedrijven in handen en rekenen op de onderbetaalde werkkrachten. Voor hen is het dus niet interessant om de bevolking beter op te leiden of te investeren in nieuwe jobs of de ontwikkeling van het platteland.

Gelukzoekers in de Verenigde Staten

De overgrote meerderheid van de Guatemalteken vlucht naar de Verenigde Staten, waar maar slechts 20% een verblijfsvergunning heeft. Voor velen is het leven er allesbehalve rozengeur en maneschijn. Ze belanden in de illegaliteit en moeten slecht betaalde jobs uitvoeren. Ze leven hunkerend naar de familie en de cultuur van het thuisland en in de voortdurende angst aangehouden en gescheiden te worden van de kinderen die in de Verenigde Staten geboren zijn.

Ook de thuisblijvers worstelen vaak met psychologische en emotionele problemen. Kinderen groeien op zonder hun ouders, ouders zonder hun kinderen. Gezinnen vallen onherroepelijk uiteen als gevolg van de jarenlange gedwongen scheidingen. Vele mensen overleven de tocht door Mexico niet en laten hun familie voor altijd achter in twijfel over hun lot en bedolven onder een schuldenberg.

Investeren in talent

Migratie biedt de meeste Guatemalteken niet automatisch een beter leven. Nochtans denken heel wat jongeren er aan om hun land ooit te verlaten. Organisaties zoals Fundación Tierra Nuestra geloven in het aanwezige talent van jongeren en stimuleren hen om die talenten verder te ontwikkelen. Alleen door te investeren in toekomstkansen voor jongeren kan de lokroep van migratie verstommen.

Het theater heeft me zelfvertrouwen gegeven en mondiger gemaakt. Ik durf te spreken en mijn mening te delen.