Vasten, kiezen voor liefde en rechtvaardigheid

Spiritualiteit van Broederlijk Delen

Spiritualiteit is de grondslag van alles wat mensen ondernemen. Het gaat immers over de manier waarop we naar de wereld, naar onszelf en naar de anderen kijken.

De spiritualiteit van Broederlijk Delen vindt haar oorsprong in het evangelie en het voorbeeld van Jezus. We vinden inspiratie in Zijn verzet tegen alles wat mensen kleineert, uitbuit en kapotmaakt. Wij sluiten ons aan bij Zijn keuze om mensen te bevrijden, om kleine mensen te verdedigen, om armen kansen te geven en uitgesloten bevolkingsgroepen te verdedigen. We delen Zijn visie dat wie macht heeft, deze ten dienste van de zwakkeren moet stellen en Zijn overtuiging dat de mens belangrijker moet zijn dan regels en wetten.

Hoe het allemaal begon

Broederlijk Delen ontstond als noodhulporganisatie. In de vastenperiode van 1961 riepen de Belgische bisschoppen de gelovigen op tot solidariteit met de noodlijdende bevolking in Congo. Na de onafhankelijkheid was er in de Kasaï een hongersnood uitgebroken. De kerkgangers werden uitgenodigd om hun vasten op een geëngageerde en solidaire manier te beleven. Wat men uitspaarde door soberheid, kon men 'broederlijk delen' met de noodlijdende bevolking in onze vroegere kolonie. De respons was groot. Een nieuwe vastenbeleving kreeg gestalte. Het klassieke drieluik 'vasten als tijd van gebed, boete en werken van barmhartigheid', werd vervangen door het nieuwe trio 'tijd van bezinning, bekering en solidariteit.'

Onze christelijke wortels groeiden uit tot stevige dragers van solidariteit die alle geloofsovertuigingen overstijgt. 

De band tussen versobering en solidariteit die toen werd gelegd, heeft Broederlijk Delen nooit meer losgelaten. Ook vandaag is de christelijke spiritualiteit het zingevingsmodel van waaruit onze werking vertrekt. De grondtoon van de spiritualiteit van Broederlijk Delen bleef steeds dezelfde: vanuit het Bijbelse visioen reflecteren op wat er in de wereld gebeurt, persoonlijke ommekeer (wat moet ik in mijn leven veranderen?) én concrete solidariteit met de armsten in de wereld. Vrij snel kreeg deze solidariteit een ruimere invulling. De christelijke wortels groeiden uit tot stevige dragers van solidariteit die alle geloofsovertuigingen overstijgt. 

Rechtvaardigheid en duurzaamheid doorheen de jaren

Persoonlijk engagement moet ook structureel en maatschappelijk vertaald worden om tot duurzame veranderingen te komen en tot een rechtvaardige wereld. Als we zien hoe de wereld in mekaar zit, dan kunnen we niet anders dan verontwaardigd zijn. Onze samenleving is gericht op het verwerven van steeds meer materiële welstand. In de voorbije decennia creeërde dit meer welvaart voor veel mensen. We botsen nu op de grenzen van zo'n groeimodel. Het houdt geen rekening met de draagkracht van onze aarde en schaadt onze levensnoodzakelijke ecosystemen. Het sluit grote groepen mensen uit de samenleving. 

De kerngedachte dat de wereld rechtvaardiger wordt als we steeds opnieuw delen en herverdelen, behoort tot het DNA van Broederlijk Delen.

Elke vastencampagne informeren we rond wereldproblemen, maken we analyse, vragen we om solidair te zijn met de meest kwetsbaren in onze partnerlanden en nodigen we je uit om even stil te staan bij je eigen manier van leven. In het Zuiden ondersteunen we initiatieven van de lokale bevolking. We werken met het talent dat ter plaatse aanwezig is met respect voor de lokale cultuur.

Het recente denken rond ontwikkelingssamenwerking binnen de kerk

Met de encycliek Laudato Si' zette Paus Franciscus het begrip 'rechtvaardigheid' weer stevig op de agenda. Nieuw is de verwijzing naar de ecologische crisis, waarvoor hij de mens verantwoordelijk acht. De ecologische uitdagingen worden in deze encycliek gekoppeld aan het denken rond sociale vraagstukken als wereldwijde armoede en uitsluiting. Meer zelfs, aspecten als zorg voor de natuur, rechtvaardigheid voor de armen, maatschappelijke inzet en innerlijke vrede zijn met elkaar verbonden.

Iedere dag stellen we vast dat de wereld onder druk staat. De uitdagingen zijn immens en er is nood aan een globaal antwoord. Structurele veranderingen, een nieuw ontwikkelingsmodel en een andere definitie van vooruitgang zijn nodig. Dit alles gekoppeld aan veranderingen in onze individuele levensstijl.

Broederlijk Delen vertaalt deze oproep vanuit Laudato Si naar het ombuigen van de mentaliteit van 'nooit genoeg' naar 'goed genoeg', zodat er ruimte blijft voor al wat leeft en bestaat op onze planeet, nu en in de toekomst. Gemeenschap en solidariteit, gelijkheid door herverdeling zijn de basisprincipes voor een duurzaam samenleven. Het gaat niet over minder, maar over meer. Meer mens, meer samenleving, meer zorg voor onze aarde. Solidariteit is dan niet louter een individuele keuze, maar heeft te maken met hoe we ons samenleven economisch, sociaal, cultureel en interreligieus organiseren. Het is een vorm van verzet tegen de moedeloosheid en het cynisme: een nieuwe wereld is mogelijk.