Van conflict naar dialoog in Colombia

Een zaal gevuld met mannen, vrouwen en kinderen. Allen met een verschillende culturele achtergrond. Ze luisteren naar een gemengd panel of discussiëren in groep. Hier worden bruggen gebouwd tussen verschillende etnische groepen. De inzet is aangenaam samenleven en leren van elkaars projecten.

In Cauca, een departement in het zuidwesten van Colombia, is de culturele diversiteit groot. Dit maakt het samenleven niet eenvoudig. De inheemse bevolking vormt 21,55 procent van de plattelandsbevolking. Ze maken deel uit van verschillende etnische groepen.

De Afro-Colombianen (22,2%) vinden hun roots in de slavenhandel, georganiseerd door de Spaanse kolonisator vanuit Afrika. Het overige deel van de plattelandsbevolking noemt zichzelf campesino. Het zijn boeren en inwoners van het platteland met een gemengde achtergrond (mestiezen).

In de rest van Colombia vormen de inheemse inwoners en Afro-Colombianen een minderheid van de bevolking. Op het platteland van Cauca zijn de bevolkingsgroepen gelijkmatig vertegenwoordigd.

Culturen in conflict

Elk van de verschillende bevolkingsgroepen onderhandelt met de staat om grondgebied (terug) te krijgen. Grondbezit in Colombia is ongelijk verdeeld. Ook in Cauca is dit merkbaar. Grote lappen grond zijn in handen van slechts enkele personen of bedrijven. Daarnaast wordt grondgebied bedreigd door het gewapend conflict.

Mensen moeten vluchten en verplaatsen zich naar andere gebieden. Er blijft (te) weinig land over voor mensen om op te wonen en van te leven. Er ontstaan conflicten tussen bevolkingsgroepen, vaak met een gewelddadig staartje.

Elk van de verschillende bevolkingsgroepen onderhandelt met de staat om grondgebied (terug) te krijgen. De staat koopt landerijen en geeft deze aan de bevolking. Een mooi gebaar, zij het dat dit vaak voor nog meer conflicten zorgt. Land dat wordt teruggegeven is belangrijk voor verschillende etnische groepen. Daardoor laaien de conflicten opnieuw hoog op.

In dialoog

Binnen het programma van Broederlijk Delen in Colombia wordt ingezet op het bevorderen van de dialoog tussen de verschillende bevolkingsgroepen.

De mensen in Cauca, van welke afkomst dan ook, kampen met dezelfde uitdagingen en bedreigingen. Door ze bij elkaar te brengen, kunnen ze strategieën en oplossingen uitwisselen. Op het niveau van de organisaties lukt het steeds beter om te overleggen. Buiten de werking van de organisaties blijven spanningen bestaan.

De organisaties waarmee Broederlijk Delen samenwerkt, nemen zelf initiatief om het intercultureel samenleven te verbeteren. Op een ontmoetingsdag georganiseerd door 'Movimiento Campesino de Cajibío' waren campesinos, Afro-Colombianen en de inheemse bevolking vertegenwoordigd. In gemengde groepen werd er nagedacht over de bedreigingen die hun leefgebied kent.

Belangrijk was ook de reflectie over wat een intercultureel leefgebied is en wat er nodig is om dit te bereiken. Het werd een dag waarin mensen van verschillende achtergrond een stapje dichter bij elkaar kwamen.