Palestina

De Palestijnse gebieden bestaan uit  de Westelijke Jordaanoever, met Oost-Jeruzalem en de Gazastrook. Israël controleert echter 60% van de Westoever en annexeerde Oost-Jeruzalem. Het houdt ook een scheidingsbeleid tussen de Westoever en de Gazastrook in stand, in tegenspraak met zijn verplichtingen onder het Oslo-akkoord om een territoriale eenheid mogelijk te maken. In 2012 kreeg Palestina het statuut van waarnemersstaat bij de VN. Deze internationale erkenning verandert niets aan de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden die een normaal sociaal en economisch leven onmogelijk maken.

Bezetting en geweld

De Palestijnse bevolking telt wereldwijd 11 miljoen personen. Hiervan wonen 4 miljoen in de Palestijnse gebieden. De overige Palestijnen leven in de diaspora, vaak als vluchteling in de naburige landen. Het VN-agentschap voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA voorziet in de basisbehoeften van meer dan 5 miljoen Palestijnse vluchtelingen. Palestijnse burgers kunnen geen veilig en stabiel leven opbouwen, als gevolg van de bezetting en het geweld. Israël past twee rechtssystemen toe: burgerlijk recht voor Israëlische kolonisten en militair recht voor Palestijnen. Het schendt de basisrechten van Palestijnse burgers zoals het recht op bewegingsvrijheid, onderwijs en ontwikkeling. De bezetting weegt zwaar op de Palestijnse maatschappij, in het bijzonder op kwetsbare groepen als kinderen en vrouwen. Jongeren maken ongeveer 60% van de bevolking uit, maar voelen zich niet gehoord. Vrouwen lijden onder het geweld van de bezetting én onder de discriminatie in hun eigen samenleving.

De Palestijnse Autoriteit regeert op de Westelijke Jordaanoever, terwijl Hamas onrechtmatig de Gazastrook bestuurt sinds het er een coup pleegde in 2007. Hamas wordt geïsoleerd door de internationale gemeenschap. Hamas is enerzijds een politieke beweging die regeert over 1,7 miljoen mensen. Anderzijds blijft ze een gewapende groepering die aanvallen op Israëlische burgers als een legitiem middel ziet. Hamas weigert Israël te erkennen, het geweld af te zweren en de vorige akkoorden te aanvaarden. Het wil evenmin afstand doen van zijn handvest waarin het oproept tot de vernietiging van Israël. De internationale gemeenschap erkent enkel de Palestijnse Autoriteit.

Van democratisch bestuur is er geen sprake aangezien er al jaren geen verkiezingen hebben plaatsgevonden en de vrije meningsuiting is er gering. Ook de internationale gemeenschap doet weinig moeite om de verzoening tussen Hamas en Fatah te bevorderen en zo verkiezingen mogelijk te maken. In juni 2014 vormden beide partijen een consensusregering maar ze bleven elkaar bekampen. In juni 2015 werd de regering ontbonden. De Palestijnse bevolking heeft weinig vertrouwen in haar overheid, door corruptie in het verleden, het interne conflict en de aanhoudende bezetting. De inspanningen van de EU zijn vooral gericht op de uitbouw van overheidsinstellingen maar vindt geen uitweg voor de bezetting, verdeeldheid en onderdrukking.

De Palestijnse economie kreunt onder vier decennia bezetting. Zolang het politieke klimaat niet wijzigt, zal de economie zich niet herstellen. Na de coup van Hamas in 2007, legde Israël een blokkade op dat de in- en uitvoer van goederen en het vrije verkeer van personen aan banden legt. De sluitingen van grensovergangen hebben de situatie verslechterd. Hiermee brengt het niet Hamas maar de Palestijnse burgers in Gaza op de knieën. Meer dan 80% van hen is afhankelijk van voedselhulp. De isolatiepolitiek tegenover Hamas bleek niet doeltreffend. Hamas versterkte zijn greep op Gaza en heeft door de illegale tunneleconomie een lijn naar de buitenwereld, er worden onder andere bouwmaterialen, geld maar ook wapens binnengesmokkeld. De uitdagingen voor de Palestijnse ontwikkeling zijn enorm. Herstel en heropbouw moeten plaatsvinden ondanks conflict, beperkingen op bewegingsvrijheid en beperkt politieke marge om in te grijpen in de economie. De economische schade van de bezetting wordt geschat op zo’n 6,9 miljard dollar per jaar.