23 november 2020 - Inspraak en vrede - Guatemala

Ya Basta! Wij hebben er genoeg van! De afgelopen dagen kwamen de Guatemalteken massaal op straat om het ontslag van president Alejandro Giammattei en zijn regering te eisen.

Hardhandig politieoptreden

Op zaterdag 21 november waren er in het hele land vreedzame protesten. Jong en oud kwam bijeen op de pleinen uit protest tegen een corrupte overheid. De beelden van de gestichte brand in het parlementsgebouw gingen de wereld rond. Deze actie van een klzeine groep gaf een vertekend beeld van de vreedzame protesten die een paar straten verderop, en in het hele land, aan de gang waren. Toch was de reactie van de overheid gelijk voor iedereen: de protesten werden met harde hard neergeslagen. Tientallen mensen, waaronder ook veel journalisten, werden opgepakt en enkelen belandden met ernstige verwondingen in het ziekenhuis.

De vicepresident en de Ombudsman voor Mensenrechten (Procuraduría de Derechos Humanos, PDH), maar ook Iván Velásquez Gómez en de Inter-Amerikaanse Commissie voor Mensenrechten (Comisión Interamericana de Derechos Humanos, CIDH) spraken zich al uit tegen het politiegeweld.

© La Cuerda - Deze infographic illustreert waarom de Guatemalteken massaal de straat op trekken.

Grootschalige besparingen

Na enkele recente corruptieschandalen was het de nieuwe begroting die het vuur aan de lont stak. Deze werd na nachtelijke onderhandelingen per direct aangenomen, op een moment dat de aandacht van de bevolking volop gevestigd is op de coronacrisis en de passage van orkanen Eta en Iota. De overheid laat de mensen immers grotendeels aan hun lot over. Dit gebeurt wel vaker: een noodtoestand misbruiken om omstreden beleid door te voeren, meestal tegen het algemene belang in.

De nieuwe begroting voorziet besparingen op gezondheid en mensenrechten. Zo wordt er ruim Q200 miljoen bespaard op de strijd tegen ondervoeding, en dat terwijl de helft van de kinderen onder de 5 jaar ondervoed zijn. Tegelijkertijd worden grote infrastructuurwerken uitbesteed aan bedrijven met nauwe banden met de regering. Parlementsleden kunnen dan weer rekenen op een hogere onkostenvergoeding. De begroting drijft de staatsschuld de hoogte in: 30% van het budget moet worden gedekt door leningen. 

Oprechte dialoog

 De dag na de protesten, op zondag 22 november, gaf de regering aan de goedgekeurde begroting te zullen intrekken. De president roept op tot onderhandelingen en heeft daarvoor de hulp van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) gevraagd. Tezelfdertijd worden de protestanten bestempeld als “terroristen” en “vandalen.” Is een oprechte dialoog dan wel mogelijk? Het zou niet de eerste keer zijn dat het bij mooie woorden blijft.