Op de ochtend van vrijdag 4 maart 2016 verzamelde een groep van een honderdtal mensen van verschillende nationaliteiten zich in Ouagadougou, de hoofdstad van Burkina Faso. Ze kwamen samen voor de eerste etappe van de karavaan. Die trekt door West-Afrika om aandacht te vragen voor het recht op water, land en zaden.

Het basisrecht op voedsel

De eerste etappe stond in het teken van uitwisseling. De deelnemers voerden inhoudelijke debatten over het basisrecht op voedsel. Aan bod kwamen de schendingen van dit basisrecht en de elementen die het recht in gedrang brengen, zoals de klimaatverandering, handelsakkoorden, druk van multinationals en mijnexploitatie.

Ook de gevolgen voor vrouwen en kinderen in gebieden met mijnexploitatie werden belicht. Zij zijn immers de eersten die de toegang tot voedsel verliezen  in streken waar mensen hun land moeten afstaan voor mijnbouw.

Vrouwen over effect van mijnbouw op recht op voedsel

Uitwisseling en discussie

Tijdens het debat werd er veel informatie uitgewisseld. Zo bleek dat dezelfde problemen toch voor verschillende situaties en strategieën zorgen in verschillende landen. In Niger is het ‘recht op voedsel’ bijvoorbeeld opgenomen in de grondwet. Dat is een grote vooruitgang voor de lokale bevolking.

Er was ook interessante discussie over het verplicht maken van ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’. Ook over de langetermijngevolgen van mijnbouw op de omgeving en over de psychosociale effecten op de bevolking die zijn land verliest.

De prijs van goud

Op maandag 7 maart trok de karavaan door Houndé in het Westen van Burkina Faso. Op deze plaats werd 20.800 hectare grond in concessie gegeven voor het Houndé Gold project. Het Canadese mijnbedrijf Endeauvour Mining wil hier de komende jaren 8 ton goud uit de grond halen.

De verliezers in dit verhaal zijn de lokale mensen. Zij verdienen de kost als landbouwers en veetelers en hebben hun grond hard nodig. Ze ontvangen voor hun afgenomen grond een compensatie van 570 euro per hectare. De eerste vijf jaar althans. Als ze hun grond daarna nog terugkrijgen, zal die waarschijnlijk helemaal onbruikbaar zijn voor landbouw.

Het mijnbedrijf houdt zich volledig aan de wettelijke afspraken, betaalt zelfs meer dan het minimum. De lokale landbouwers kunnen nergens naartoe en zitten met de handen in het haar.

En zo trekt de karavaan verder. Volgende halte is Diamniadio in Senegal.

Persconferentie van de Karavaan om de etappe in Diamniadio aan te kondigen