29 november 2019 - Klimaat - Levensstijl

Katholieke kerkleiders uit alle continenten, die onlangs in het Vaticaan bijeenkwamen voor de Bisschoppensynode over het Amazonegebied, hebben een oproep gedaan voor dringende klimaatactie die de roep van de Amazonevolkeren en het bos zelf weerspiegelt.

Het lijden van de mensen en de schepping in het Amazonegebied is het gevolg van een keizerlijke levenswijze. De economie externaliseert herhaaldelijk de gevolgen van haar productie naar anderen: door middel van een extractivistische economie waar we zo afhankelijk van zijn, voor de landbouw, voor transport en energie, om onze onverzadigbare consumptie en productie te bevredigen, die nu onze planeet vernietigt en het leven bedreigt van hen die de aarde proberen te beschermen. Wat we in het Amazonegebied zien is als een laboratorium voor de hele planeet.

Klimaatverandering is een van de belangrijkste uitdagingen waar de mensheid vandaag de dag voor staat. (LS 25) 

De Amazone op de rand van de afgrond

De mensen uit het Amazonegebied zijn getuige van de eerste tekenen: Ze hebben te maken met droogte, hitte en andere belangrijke veranderingen in het Amazonegebied, omdat de gestage erosie van de boombedekking - waarvan al 20% is vernietigd - de rol van het regenwoud verzwakt bij het genereren van voldoende wolken om de bossen in het Amazonegebied en ver daarbuiten opnieuw te voeden met regen. Het amazonewoud loopt steeds meer gevaar om te vergaan tot een savanne.

Voor de mensen uit het Amazonegebied is de wetenschap echt: De opwarming van de aarde en de ontbossing verergeren elkaar wederzijds.  Naarmate het vermogen van het bos om koolstof op te nemen afneemt, zijn de gevolgen voor het klimaat van de planeet voelbaar en omgekeerd versnelt de opwarming van de aarde het "savanniseringsproces".

© CIDSE – Gebedsmoment georganiseerd door Amazonia Casa Comun.

We staan op een kruispunt van wegen

Als de mensheid er niet in slaagt om de klimaatverandering te verzachten, kunnen omslagpunten zoals die in het Amazonegebied een punt bereiken waarop er geen terugkeer meer mogelijk is en de aarde in een spiraal van klimaatverandering terechtkomt, waardoor het gezicht van ons gemeenschappelijke huis verandert.

Het speciale IPCC-rapport van vorig jaar over 1,5°C was duidelijk over de keuzes die de mensheid momenteel moet maken: de meest kwetsbare gemeenschappen op aarde zullen steeds meer te lijden hebben onder de gevolgen van de klimaatverandering.  De tijd dringt. Om tegen 2050 wereldwijd netto nul te bereiken, hebben we nog maar een paar jaar over om onze huidige CO2-uitstoot drastisch te verminderen.

Zoals de IPCC-scenario's hebben aangetoond, ontbreekt het de overheden niet aan ideeën - rechtvaardig, duurzaam en goed onderzocht - om een ecologische transitie door te voeren. Veel gemeenschappen hebben een schat aan expertise en ervaring in innovatieve modellen van voedsel- en energieproductie die bewezen hebben op schaal te werken, zoals agro-ecologie en democratische hernieuwbare energiesystemen. Het gaat niet om kennis, maar om de uitvoering.

Nature-Based Solutions kan een belangrijke bijdrage leveren aan het binnen de 1,5°C houden van de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde door het vermijden van emissies door ontbossing, bosdegradatie en verlies van wetlandecosystemen, het herstellen van aangetaste grond en het opschalen van agro-ecologische voedselsystemen en het garanderen van landrechten en territoria voor lokale en inheemse volken.

Er is geen reden om speculatieve, potentieel catastrofale experimenten met geo-engineering uit te voeren. En we maken ons ernstig zorgen over andere valse 'oplossingen'.

Er is een groeiend besef dat wetenschappelijke en technologische vooruitgang niet gelijkgesteld kan worden met de vooruitgang van de mensheid en de geschiedenis, een groeiend besef dat de weg naar een betere toekomst elders ligt" (LS113).

De overheid, het bedrijfsleven en de samenleving hebben de actie te lang uitgesteld, terwijl de kwetsbaren lijden en onze planeet letterlijk voor onze ogen brandt. Zij verdienen een antwoord en een antwoord op hun oproepen, want we hebben maar één planeet om op te leven.

Niets doen is een misdaad tegen de mensheid en de natuur

Met dit schrijven bevestigen wij opnieuw de verklaring van de kerkleiders van de continentale groeperingen van bisschoppelijke conferenties van vorig jaar, om de laatste hand te leggen aan het Paris Rulebook, en geven wij uiting aan onze diepe bezorgdheid over de slechte staat van betrokkenheid en uitvoering sindsdien. De huidige nationaal vastgestelde bijdragen (NDC's) vertegenwoordigen nauwelijks een derde van de emissiereductie die nodig is om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C en in plaats daarvan een opwarming van meer dan 3,5°C mogelijk te maken.

Het baart ons zorgen te vernemen dat sommige landen niet in de geest van het Akkoord van Parijs onderhandelen, maar dat zij in hun eigen belang blijven handelen.

En we betreuren het dat de meest kwetsbare gemeenschappen en toekomstige generaties opnieuw de prijs zullen betalen voor onze passiviteit, met zeer weinig middelen om ons aan te passen, en nog steeds geen mechanisme aan de horizon om verliezen en schade veroorzaakt door de klimaatverandering te compenseren. 

We hebben klimaatactie nodig

We zullen niet in staat zijn om de armoede te verlichten en de menselijke waardigheid voor iedereen te garanderen zonder de verbondenheid tussen onszelf en de natuur te erkennen, waarbij de natuur onze bron van leven is. Evenzo zullen we de klimaatverandering niet kunnen aanpakken zonder de sociale, economische en politieke factoren aan te pakken die ons huidige ontwikkelingstraject sturen, waardoor we in strijd zijn met de stabiliteit van de planeet waarvan we afhankelijk zijn.

De mensheid heeft al een grote historische schuld aan de inheemse volkeren en door onze passiviteit groeit deze schuld en raakt deze honderden miljoenen mensen over de hele wereld die hun huizen, culturen en levenswijze kunnen verliezen als gevolg van de verwoestende effecten van de klimaatverandering.

Als we luisteren naar de stemmen van de Amazone, kunnen we dezelfde urgentie voelen die we horen van de moedige stemmen van de jeugdige klimaatbeweging. Wij verbinden ons ertoe hun beweging over de hele wereld te steunen en de politieke leiders te vragen onze manier van leven radicaal te veranderen om ons gemeenschappelijk huis, voor hetAmazonegebied en andere kritieke oerbossen over de hele wereld, in het Congobassin, in Azië en Oceanië, te redden.

Wij zijn ervan overtuigd dat dit synodale proces, dat begon met het luisteren naar de stemmen van het Amazonegebied, zal bijdragen aan de opbouw van een kerk die zich inzet voor de schepping, samen met verdedigers van het milieu en de mensenrechten, die zich inzetten tegen geweld en uitbuiting. De Kerk zelf zet zich in voor deze ecologische overgang naar een duurzamere manier van leven.

Ons geloof moet sterker zijn dan onze angst voor verandering.

Deze brief werd ondertekend door

Kardinaal Fridolin Ambongo Besungu (Democratische Republiek Congo)
Kardinaal Pedro Ricardo Barreto Barreto Jimeno (Peru)
Kardinaal Oswald Gracias (India)
Kardinaal Jean-Claude Hollerich (Luxemburg)
Kardinaal Cláudio Aury Affonso Hummes (Brazilië)
Kardinaal John Ribat (Papoea-Nieuw-Guinea)
Kardinaal Oscar Andrés Rodríguez Rodríguez Maradiaga (Honduras)
Aartsbisschop Héctor Miguel Cabrejos Vidarte (Peru)