Dit jaar gaat de Nobelprijs voor de Vrede naar de Congolees Denis Mukwege en de Iraakse Nadia Murad voor hun inspanningen om seksueel geweld als oorlogswapen en in gewapende conflicten te beëindigen. Een krachtig en hoopvol signaal, aldus Nadia Nsayi, beleidsmedewerker Congo bij Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen.

Toen ik de naam van Mukwege hoorde, dacht ik: eindelijk! De dokter kreeg al meermaals prestigieuze erkenningen zoals de Europese Sacharovprijs in 2014 en was ook al verschillende keren kanshebber voor de Nobelprijs.

In mei had ik de gelegenheid om Mukwege te ontmoeten. In een Brussels hotel vertelde hij over zijn visie voor Congo en de rol die jongeren zoals ik kunnen en moeten spelen, niet alleen vandaag maar ook in de toekomst. Ik spreek vaak met Congolese persoonlijkheden, maar zelden ben ik zo sterk onder de indruk geweest. Ik vind Mukwege dan ook een terechte Nobelprijswinnaar.


Na zijn studies in Frankrijk keerde de Congolese gynaecoloog terug naar Congo. Hij leidt het ziekenhuis Panzi in de stad Bukavu in de provincie Zuid-Kivu (Oost-Congo). Mukwege  kreeg naamsbekendheid met zijn behandeling van vrouwen die het slachtoffer zijn van verkrachting en andere vormen van extreem seksueel geweld. Het is pas na die internationale erkenning dat hij ook in Congo aan bekendheid won.

Wat Mukwege bijzonder maakt, is zijn moed om luidop en kritisch te spreken over het lijden van Congolezen in het autoritair regime van president Joseph Kabila.

Mukwege is de enige Congolese dokter die zoveel internationaal donorgeld krijgt voor zijn werk. Toch is hij niet de enige die zich in een land zonder degelijke gezondheidszorg en in conflictgebied inzet voor kwetsbare groepen. Maar wat hem in mijn ogen bijzonder maakt is zijn moed om luidop en kritisch te spreken over het lijden van Congolezen in het autoritair regime van president Joseph Kabila.

Mukwege is meer dan een dokter. Hij is ook een activist met een groot hart voor mensenrechten. Hij geeft een stem aan tienduizenden vrouwen die de wereld niet kunnen vertellen over de verscheurende gevolgen van de oorlog die al meer dan 20 jaar delen van Congo terroriseert. Hij neemt niet enkel braafjes prijzen in ontvangst. Telkens opnieuw vertelt hij op internationale fora over de vergeten en verborgen gruwelijkheden in zijn land, de onmacht of onkunde van de Congolese leiders om dit te stoppen en de stilte van de internationale gemeenschap met 17.000 blauwhelmen in Congo.

Mukwege pleit voor de organisatie van geloofwaardige verkiezingen en voor een beter politiek leiderschap.

De laatste jaren krijgt zijn boodschap steeds meer een politieke toon. Hij is geen kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 23 december, maar hij is wel een belangrijke pleitbezorger voor de organisatie van geloofwaardige verkiezingen en voor een beter politiek leiderschap. In april zei hij nog scherp over de Congolese leiders: "We worden bestuurd door mensen die niet van ons houden."

De bekroning van Mukwege is een hart onder de riem voor mensenrechtenverdedigers in Congo. Zelf voel ik mij gesterkt om vanuit België en samen met een nieuwe generatie Congolese mannen en vrouwen te blijven ijveren voor vrede en rechtvaardigheid. De Nobelprijs erkent Mukwege’s werkt maar geeft ook een hoopvolle boodschap aan het Congolese volk: de wereld vergeet jullie niet!