20 september 2019 - Klimaat

CIDSE GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING - KLIMAATTOPCONFERENTIE VAN DE VERENIGDE NATIES 2019

Dit is een klimaat noodsituatie. Dit is een sociale crisis. Dit is een milieuramp. We zijn al te lang aan het uitstellen, terwijl de kwetsbaren lijden en onze planeet letterlijk voor onze ogen brandt.

Zoals veel openbare diensten heeft ook Paus Franciscus op 14 juni een klimaatnoodtoestand uitgeroepen. Honderdduizenden jongeren en volwassenen zullen zich op 20 september verenigen om te staken voor de VN Klimaattop in New York en over de hele wereld. Zij verdienen een antwoord op hun terugkerende oproepen. De nationaal vastgestelde bijdragen (NDC's) vertegenwoordigen nauwelijks een derde van de emissiereductie die nodig is om de opwarming te beperken tot 1,5°C, en zorgen in plaats daarvan voor een opwarming van meer dan 3,5°C. Leiders moeten rekening houden met het woord actie in de titel van de top, en voldoen aan hun morele plicht.

Er is geen gebrek aan - rechtvaardige, duurzame en goed onderbouwde - ideeën voor regeringen om een ecologische transitie te starten. Gemeenschappen, sociale bewegingen en maatschappelijke organisaties hebben een rijkdom aan expertise op het gebied van innovatieve modellen voor voedsel- en energieproductie die aantoonbaar werken, zoals bijvoorbeeld agro-ecologie en democratische hernieuwbare energiesystemen. Oplossingen op basis van de natuur - slechts één van de negen thema's van de VN-klimaattop - kunnen er in belangrijke mate toe bijdragen dat de gemiddelde stijging van wereldwijde temperaturen binnen de 1.5°C blijft door het vermijden van emissies als gevolg van ontbossing, aantasting van de bossen en het verlies van water-ecosystemen en door het herstellen van aangetaste grond en de opschaling van agro-ecologische voedselsystemen. Er is geen reden om te kiezen voor speculatieve, mogelijk catastrofale experimenten met geo-engineering. We maken ons ernstig zorgen over andere valse 'oplossingen', zoals klimaatslimme landbouw, grootschalige landbouw, en andere 'oplossingen' die niet kloppen, zoals bio-energie (zoals BECCS1), hydrobrandstof, agrobrandstoffen, steenkool en kernenergie.

De urgentie om de klimaatverandering aan te pakken komt steeds meer op de voorgrond, zowel in de wetenschappelijke als in de op geloof gebaseerde wereld. Een paar jaar na de publicatie van de encycliek Laudato Si' heeft Paus Franciscus een speciale bijeenkomst van bisschoppen samengeroepen in Rome van 6-27 (Synode van bisschoppen voor de pan--Amazone). De Synode wil bepalen hoe de kerk kan reageren op onrechtvaardigheid en extractivisme in de Pan-Amazone regio, die de klimaatverandering aanwakkeren. De kerk bepaalt hoe ze een bijdrage kan leveren aan het beschermen van het Amazonegebied - een belangrijke bron van op de natuur gebaseerde oplossingen - en de inheemse gemeenschappen die herstel- en instandhoudingsstrategieën toepassen. Inheemse gemeenschappen zijn de belangrijkste verdedigers aan de frontlinie van de vernietiging van ecosystemen. Wat meer is, zoals andere gemeenschappen die het meest kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering, zijn deze het minst verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen die ons in deze situatie van menselijke en ecologische ineenstorting hebben gebracht.

Een recente studie schat dat 75% van de inspanningen die nodig zijn om aan het Akkoord van Parijs te voldoen, afkomstig moet zijn van de overheid en 25% van de individuele initiatieven. Individuele burgers en gemeenschappen hebben een cruciale rol te spelen, maar hun inspanningen zullen grotendeels ondoeltreffend zijn zonder een systemische verandering die wordt ondersteund doortransformerend beleid.

De Europese en alle andere regeringen moeten snel meer ambitie aan de dag leggen en hun NDC's herzien, teneinde de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot 1,5°C. Dit moet een afspiegeling zijn van hun historische verantwoordelijkheden en in overeenstemming met het beginsel van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden. Het nieuwe EU 2030 Klimaat-doel waarin de verkozen voorzitter van de Commissie, Ursula von der Leyen, voorstelt om de emissies met 55% te verminderen is niet voldoende. De uitstoot zal moeten worden verminderd tot ten minste 65% om op het 1,5°C-traject te blijven.

Het is niet voldoende om een top te organiseren en deel te nemen aan een top, enkele oproepen te doen en de noodsituatie te erkennen, terwijl we weinig doen om het aan te pakken. Echte betrokkenheid blijkt uit de beleidsdoelstellingen, de financiering en uitvoering gemeten in verminderde emissies. Echte integriteit wordt aangetoond door de samenhang van uitvoering van het beleid met sociale rechtvaardigheid, wat een basisvereiste is om de agenda voor 2030 te kunnen verwezenlijken

De door het maatschappelijk middenveld voorgestelde modellen en oplossingen door het beleid op nationaal niveau opschalen zou de status-quo van ‘business as usual’ in twijfel trekken, maar dit is wat er moet gebeuren. De wetenschappelijke waarschuwingen zullen niet ophouden. De morele plicht om te handelen is ongekend.

Lijst van ondertekenaars:

- Christine Allen, Directeur van CAFOD/Engeland & Wales

- Anja Appel, Directeur van KOO/Oostenrijk

- Caoimhe de Barra, Directeur van Trócaire/Ierland.

- Gianni Del Bufalo, Directeur van FOCSIV/Italië.

- Marian Caucik, Directeur van eRko/Slowakije

- Manuèle Derolez, Directeur van CCFD-Terre Solidaire/Frankrijk

- Alistair Dutton, Directeur van SCIAF/Schotland.

- Axelle Fischer, Directeur van Entraide et Fraternité/België,

- Josianne Gauthier, secretaris-generaal van CIDSE

- Patrick Godar, Bestuurder van Partage.Lu/Luxemburg, directeur van Partage.Lu/Luxemburg.

- Susan Gunn, directeur van het Maryknoll Office for Global Concerns/USA

- Lieve Herijgers, Directeur van Broederlijk Delen/België en voorzitter van CIDSE.

-Peter van Hoof, Directeur van Vastenactie/Nederland

- Serge Langlois, Directeur van Development & Peace/Canada

- Jorge Libano Monteiro, Directeur van FEC/Portugal

-Bernd Nilles, Directeur van Fasteopfer/Zwitserland

-Clara Pardo Gil, Voorzitter van Manos Unidas/Spanje

- Pirmin Spiegel, Directeur van Miserior/Duitsland

-Kees Zevenbergen, Directeur van Cordaid/Nederland

- Bischop Abune Tesfaselassie Medhin, CIDSE Ecclesiastical Assistant, Bischop van  Adigrat

Eparchy/Ethiopië