06 april 2020 - Senegal

De overheid in Senegal reageert snel en kordaat. Twee weken na de eerste besmetting volgen de eerste maatregelen. Maar wat als het tot een uitbraak komt? Senegal is een stabiele maatschappij die een sterke sociale cohesie kent, maar de uitdagingen blijven groot. 

Op 2 maart werd de eerste besmetting in Senegal vastgesteld. Een maand later staat de teller op 219 besmettingen. 72 personen zijn ondertussen genezen, 2 personen zijn overleden. Dit althans volgens de officiële berichtgeving. De overheid reageert snel en kordaat. Twee weken na de eerste besmetting volgen de eerste maatregelen. Scholen en universiteiten gaan dicht, samenkomsten zijn verboden en vluchten vanuit verschillende zwaar getroffen landen (waaronder Italië en België) worden geannuleerd. Amper een week later gaan de grenzen volledig dicht, sluiten de moskeeën en worden de noodtoestand en een avondklok, uitgeroepen. 

De Senegalese overheid heeft, in tegenstelling tot vele andere landen, het coronavirus nooit ontkend of geminimaliseerd. Ze namen snel drastische maatregelen en ze blijven volop inzetten op preventie via sensibilisatie.

Een heleboel uitdagingen

Voorlopig lijkt de situatie stabiel en onder controle. 1 800 personen die in contact zijn geweest met de besmette personen, zitten ondertussen in hotels in quarantaine. Zij worden door de betrokken instanties nauwlettend geobserveerd. Bijna de helft van de bijkomende besmettingen bevinden zich in deze geobserveerde groep. Meer zorgwekkend zijn echter de 'cas communautaires', besmettingen die niet te linken zijn aan andere patiënten. Daar schuilt het echte gevaar voor Senegal.

Onze partner Symbiose gebruikt zijn radio om in verschillende lokale talen te sensibiliseren en zo een groter publiek te bereiken.

Ook het sensibiliseren van de bevolking blijft een uitdaging. De zin 'Les sénégalais sont têtus et indisciplinés' wordt in deze crisistijd vaak uitgesproken. Er worden dan ook vele inbreuken op de maatregelen vastgesteld. Een andere vraag is ook of de sensibilisatie rurale gebieden bereikt waar toegang tot televisie en sociale media beperkt is. Onze partner Symbiose gebruikt zijn radio om in verschillende lokale talen te sensibiliseren en zo een groter publiek te bereiken. Ook andere partners maken gebruik van hun terreinbezoeken om verder te sensibiliseren. 

Worst-case-scenario

Indien er meer 'cas communautaires' worden vastgesteld, dan lijkt een volledige ongecontroleerde uitbraak van het virus onafwendbaar. Ook een volledige lockdown wordt dan onvermijdelijk. Dit zou het worst-case-scenario voor Senegal betekenen. Het gezondheidssysteem kan een uitbraak zonder twijfel niet aan. De jonge Senegalese bevolking wordt misschien minder hard getroffen, hoewel onderliggende ziektes niet altijd gekend zijn. Hoe Senegalezen samenleven, in grote families met veel intergenerationeel contact, is dan weer een enorme katalysator voor de verspreiding van de ziekte. 

Daarnaast zullen ook de economische gevolgen ongezien zijn. Op dit moment ligt de toeristische sector al volledig plat. Ook mensen die in de informele economie werken zijn hard geraakt. Een volledige lockdown zal voor hen betekenen dat ze hun inkomsten van dag op dag verliezen zonder financieel opvangnet. Daarnaast is het voor vele huishoudens onmogelijk een reservestock levensmiddelen aan te kopen of te bewaren, zowel een gebrek aan middelen als een afwezigheid van een koele bewaarplaats verhinderen dit. 

Senegal is een stabiele maatschappij die een sterke sociale cohesie kent.

Tot wat zullen mogelijke tekorten aan voedsel en inkomsten leidden? Geweld? Op dit moment lijkt dit heel onwaarschijnlijk. Wanneer ik deze vraag stel aan mijn schoonbroer, is zijn antwoord heel duidelijk: "Nous, on est pas des sauvages. On ne connais pas ça". Senegal is een stabiele maatschappij die een sterke sociale cohesie kent. Als de situatie verergert, zal men elkaar te hulp schieten. Recent werd het noodfonds 'Force Covid 19' opgericht. De opbrengst daarvan zal onder meer gebruikt worden om de zwaarst getroffen gezinnen te ondersteunen.

"On a de l’espoir!"

Zal het hier zover komen? Een vraag zonder antwoord. De situatie moet dag per dag worden bekeken maar de Senegalezen zijn hoopvol. Vooral de aanpak van de overheid wordt voorzichtig geprezen en is een bepalende factor in de strijd tegen het virus. De Senegalese overheid heeft, in tegenstelling tot vele andere landen, het coronavirus nooit ontkend of geminimaliseerd. Ze namen snel drastische maatregelen en ze blijven volop inzetten op preventie via sensibilisatie. Daarnaast is men ook heel transparant. Zo wordt er elke dag steevast om 10 uur een persconferentie gehouden met de stand van zaken. Bovendien voert de overheid de komende dagen/ weken een plan uit die 1 miljoen van de meest kwetsbare huishoudens zal voorzien van basis levensmiddelen zoals rijst, olie en suiker. Dit zou bijna 8 miljoen Senegalezen bereiken, bijna de helft van de bevolking. Ook andere economische maatregelen worden geïmplementeerd. Desondanks de hoop, blijft het bang afwachten hoe de situatie verder evolueert.

Loredana Valentino