23 oktober 2019 - Mensenrechten - Persbericht

PERSBERICHT | Op vrijdag 25 oktober 2019 begint in Brussel het proces tegen de DAS, de Colombiaanse veiligheidsdienst, die in België illegale operaties heeft uitgevoerd onder de noemer 'Operatie Europa'.

Exacte locatie van proces

De zitting vindt plaats om 14 u, in de 90e kamer van de correctionele rechtbank van de Rechtbank van Eerste Aanleg te Brussel in het oud Justitiepaleis (zaal 01.17).

Operatie Europa

Tussen 2005 en 2010 voerde de DAS (ondertussen opgeheven omwille van zijn criminele gehalte) 'Operatie Europa' uit, die eruit bestond om op Europees grondgebied ngo’s en Europese en Colombiaanse mensenrechtenverdedigers te bespioneren. [1] Deze operatie had tevens als doel om deze organisaties in diskrediet te brengen en hun werking te belemmeren, en ook "het Europees juridisch systeem, de Subcommissie van Mensenrechten van het Europees Parlement en het Bureau van de hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties in diskrediet te brengen en te deactiveren." [2]

Mensenrechtenverdedigers bespioneerd

De Colombiaanse en Belgische mensenrechtenverdedigers hebben op verschillende manieren schade geleden en zijn geïntimideerd of belemmerd in hun werkzaamheden. Bij een Colombiaanse advocaat werd ingebroken om USB-sticks te stelen. E-mails en telefoongesprekken werden onderschept, foto’s en persoonlijke informatie werden verzameld en naar Colombia gestuurd. Zoals bevestigd door Colombiaanse documenten die werden vrijgegeven tijdens het proces van de DAS in Colombia, is er actie ondernomen om te voorkomen dat een ngo toegang zou krijgen tot Europese financiering voor haar mensenrechtenwerk en om de ngo in diskrediet te brengen. Anderen werden slachtoffer van intimidatie. Alle e-mails van de FIDH met betrekking tot de bevoegdheden van het Internationaal Strafhof werden onderschept.

Proces tegen ex-agente Colombiaanse veiligheidsdienst

Als gevolg van deze feiten legden 2 personen, 3 Belgische ngo’s en 3 internationale organisaties in oktober 2010 klacht neer. [3] Volgens hen hebben deze illegale acties van smaad, spionage en intimidatie de werking van het democratische systeem in Europa en in Colombia belemmerd. De Liga voor de Mensenrechten besloot de klagers te ondersteunen, gezien de ernst van de inbreuk op de fundamentele rechten.

Het federale parket heeft het belang van de feiten zeer ernstig genomen en identificeerde twee personen die in België voor de DAS actief zijn geweest: Patricia Betancourt en Victor Hugo Herrera. De woonplaatsen van de twee personen werden onderzocht en beiden gaven toe door de DAS te zijn betaald. Maar de straffeloosheid in Colombia heeft de werking van de justitie alsnog belemmerd: de Belgische onderzoeksrechter kreeg van de Colombiaanse autoriteiten geen toelating om in Colombia de vroegere verantwoordelijken van de DAS, die op dit moment in de gevangenis zitten, te ondervragen.

Gezien deze obstakels was het niet mogelijk om genoemde personen strafrechtelijk te vervolgen. Toch kon het federale parket mevrouw Betancourt, één van de twee ex-DAS agenten, vervolgen voor laster.

Bescherming van mensenrechtenverdedigers

De organisaties achter de juridische stappen tegen de DAS gaan echter verder dan het geval van mevrouw Betancourt en willen beklemtonen hoe belangrijk het is dat het Belgische gerechtssysteem zich inzet op bescherming van mensenrechtenverdedigers op hun eigen grondgebied. België kan illegale activiteiten van buitenlandse geheime diensten onmogelijk accepteren en moet erover waken dat deze zich aan de Belgische wetgeving houden.

Dit proces is bij uitstek een aangelegenheid om weer te benadrukken dat Belgische en buitenlandse veiligheidsdiensten zich altijd moeten houden aan de wet.

Dit standpunt werd ondertekend door

Broederlijk Delen | Oxfam Solidariteit | The International Office for Human Rights Action on Colombia (OIDHACO) | Ligue des Droits Humains | CNCD-11.11.11 | Fédération Internationale pour les Droits Humains (FIDH) | EU-LAT Network (voorheen CIFCA)

Voetnoten

[1] De directeurs van de DAS uit deze periode zitten gevangenisstraf uit, waaronder één van hen voor moord.

[2] Citaat uit het document 'Operación Europa', in beslag genomen door de Colombiaanse justitie op de computer van een agent van de DAS.

[3] Lijst van organisaties en personen die klacht hebben neergelegd: Mijnheer Paul-Emile DUPRET, Mijnheer Luis Guillermo PEREZ CASAS, FIDH, Oxfam-Solidariteit, CNCD, CIFCA (sinds 2018: EU-LAT Network), Broederlijk Delen, Ligue des Droits Humains en OIDHACO.