27 april 2015 - Recht op voedsel - Burkina Faso

Broederlijk Delen organiseerde in Burkina Faso een seminarie rond familiale landbouw.

Drie continenten ontmoetten elkaar

Partnerorganisaties en medewerkers van Broederlijk Delen uit Afrika, België en Latijns-Amerika kwamen op 26 januari samen in Burkina Faso om ideeën uit te wisselen: over de uitdagingen van het huidige voedselsysteem en familiale landbouw als antwoord hierop. Dat is kleinschalige landbouw met respect voor mens en milieu. Grondstoffen worden duurzaam gebruikt. Kleine boeren kunnen genoeg voedsel telen voor hun families om een waardig leven te leiden.

Debat over waardig leven

Vertrekkend van de uitdagingen voor familiale landbouw in verschillende streken, kwam er als snel een breder debat op gang over ‘waardig leven op het Afrikaanse platteland’. Sociale en politieke elementen kwamen aan bod. En heel wat andere aspecten die ook relevant zijn voor Latijns-Amerika en voor België/Europa. 

Streven naar meer gelijkheid

Daarnaast klonk er een duidelijke oproep tot streven naar meer gelijkheid en gelijkwaardigheid, op alle niveaus. In het huishouden, tussen man en vrouw, jong en oud. Tot in de internationale handelsverdragen. 

De inbreng van de deelnemers uit Latijns-Amerika gaf een aparte dimensie aan het verhaal. Uiteindelijk blijken er heel wat meer elementen parallel te lopen, dan dat er tegenstellingen zijn.

Enkele impressies van deelnemers

“Het waren twee intense weken met uitwisselingen, ontmoetingen en ontdekkingen. Van alle discussies rond familiale landbouw interesseerde me in het bijzonder de toegang tot land, water, zaden en de kennis van boeren. Enkele sterke uitspraken van boerenleiders - mannen en vrouwen - blijven me nog steeds bij. 

De uitwisseling van kennis, ervaringen en gebruiken tussen de continenten werd heel concreet bij de symbolische zadenruil. En ook toen de deelnemers de smaak en kracht konden ontdekken van coca, een heilige plant voor de inheemse bevolking van Zuid-Amerika. 

"De terreinbezoeken raakten mij. Het was de eerste keer dat ik de extreme droogte zag waar de boeren mee kampen in de Sahel. Het contrast met de levenskracht van de plattelandsbewoners en -organisaties is groot. Het leek me een grote bron van hoop. In het dorp Koumbri bijvoorbeeld nemen de dorpsbewoners hun eigen lot in handen. Hoewel ze in ongunstige omstandigheden leven met een groot watergebrek en extreme bodemerosie, zijn ze gehecht aan hun land. Ze ontwikkelden de nodige technische en menselijke kennis voor een ‘beter leven’. Een Afrikaanse versie van het concept ‘Buen Vivir’ van de Andeslanden!” - Emmanuel Raison, medewerker Broederlijk Delen in Colombia.

“Met professor Fabio Lozano uit Colombia en Grégoire Assen Ndah, adviseur Financieel Beheer in Congo-Kinshasa, trokken we naar de partnerorganisatie ADIF in het noorden van Burkina Faso. Eens buiten de hoofdstad Ouagadougou valt pas echt op hoe droog en dunbevolkt het land is. Voedselschaarste lijkt onvermijdelijk. " - Jozef Serneels, medewerker Broederlijk Delen in Oeganda.

Michel, een medewerker van onze Haïtiaanse partnerorganisatie SJW, zette voor de eerste keer voet op Afrikaanse bodem: “Er bestaan grote verschillen, maar tegelijkertijd ook heel wat gemeenschappelijke punten. De toegang tot grond vormt in bijna elk land een probleem, net zoals de overheid die geen interesse heeft in familiale landbouw.”

“Ik sta versteld van de impact die familiale landbouw heeft”, gaat Michel verder. “Familiale landbouw gaat niet alleen over werk op het veld. Ook thema’s als onderwijs, gezondheidszorg, sociaal weefsel, ecologie en politiek zijn er heel sterk mee verbonden. De familie te eten geven is ongetwijfeld hoofdzaak. Maar daarnaast speelt familiale landbouw een fundamentele rol bij de bescherming van natuur en leefmilieu. Het is immers een duurzame vorm van aan landbouw doen. In tegenstelling tot industriële landbouw die overvloedig gebruik maakt van chemische producten. De negatieve gevolgen daarvan zullen in de toekomst zichtbaar worden. Is het niet verbazend dat 70 % van de wereldbevolking van familiale landbouw leeft terwijl dat die nog geen 30 % van de vruchtbare gronden inneemt?” - Michel, medewerker partnerorganisatie SJW in Haïti.