03 september 2010 - Natuurlijke rijkdommen - Congo - Nadia Nsayi

Op 15 juli 2010 keurde de Amerikaanse president Obama een wet goed waarin de financiële markten van de VS worden gereguleerd. Opmerkelijk is dat deze wet bedrijven die mineralen uit de Democratische Republiek Congo of omringende landen importeren verplicht om transparanter te werk te gaan.

Activisten en beleidsmakers die achter dit initiatief stonden, wilden zo de handel in conflictmineralen uit Oost-Congo aan banden leggen. De exploitatie van en handel in grondstoffen zoals tinerts, coltan en goud blijven namelijk het conflict in Oost-Congo voeden. Het is een lucratieve business waarmee rebellengroepen hun militaire operaties kunnen financieren. Bovendien verleidt het ook regeringssoldaten ertoe de plaatselijke bevolking af te persen en de winst voor zich te houden.

Conflictmineralen

Voorlopig bestaat er echter nog geen betrouwbaar mechanisme om conflictmineralen van ‘propere mineralen’ te onderscheiden. De Amerikaanse wet zou er dus op kunnen neerkomen dat sommige bedrijven voorlopig geen mineralen uit Congo gebruiken voor het fabriceren van elektronica zoals laptops en gsm’s in de VS. Dat zou negatieve gevolgen kunnen hebben voor de talrijke Congolese burgers die afhankelijk zijn van de legitieme handel in grondstoffen.

Broederlijk Delen is van oordeel dat er beter een systeem komt dat tegelijk de illegale exploitatie inperkt en de legitieme handel ondersteunt. Wij pleiten dan ook voor een formalisering van de mijnbouw in Oost-Congo, waarbij legitiem gewonnen mineralen voorzien worden van certificaten die hun herkomst garanderen.

De internationale gemeenschap moet er vervolgens voor zorgen dat enkel deze gecertificeerde mineralen worden verhandeld. Een onafhankelijk controlemechanisme moet erop toezien dat de regels worden nageleefd en moet in staat zijn overtreders te bestraffen. Ten slotte moet de Congolese staat de overheidsinstellingen en de ordehandhavingdiensten in het Oosten versterken, wil dit systeem een kans op slagen hebben.

Meer regulering nodig

Eén wet op import volstaat volgens ons dus niet om de problematiek van de conflictmineralen op te lossen. Pas wanneer aan al deze voorwaarden wordt voldaan, kan men komen tot een transparante mijnbouwindustrie die de heropbouw ondersteunt in plaats van geweld aan te wakkeren. In een dergelijk certificatiemechanisme kan de recente Amerikaanse wet wél een positieve impact hebben, omdat het dan bedrijven ertoe dwingt om in het systeem mee te werken.

Nu al wordt er aan enkele prille initiatieven gewerkt, maar de implementatie verloopt traag. Ondertussen duurt het geweld voort, en dringt de tijd. Om een einde te maken aan het conflict, moet er bovendien ook gewerkt worden aan andere problemen zoals het bestrijden van straffeloosheid, een einde maken aan geweld tegen vrouwen en het uitschakelen van rebellengroepen. Daarom moeten de VS en de rest van de internationale gemeenschap zich dringend engageren tot een gemeenschappelijke en holistische aanpak.