Labelling van producten uit Israëlische nederzettingen

Samen met Pax Christi Vlaanderen doet Broederlijk Delen aan beleidsbeïnvloeding en sensibilisatie over het Israëlisch-Palestijns conflict. Het internationaal recht is de leidraad bij ons werk voor vrede in Israël en Palestina.

De muur in Israël en Palestina

Wij benadrukken dat zowel de rechten van Palestijnse als Israëlische burgers gerespecteerd moeten worden. Alle partijen moeten het internationaal recht respecteren. Er is echter geen gelijkheid tussen de partijen: als bezettende macht heeft Israël verregaandere verplichtingen.

Belofte maakt schuld

In 2012 verklaarden Europese ministers van Buitenlandse Zaken zich akkoord met de correcte etikettering van producten uit de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, de Golanhoogten en Oost-Jeruzalem. Dat betekent dat de producten het label ‘Israëlische nederzetting’ of ‘Palestijns product’ moeten krijgen. De nederzettingen in bezet gebied zijn illegaal volgens het internationaal recht. Geen enkel land erkent ze als deel van Israël. Dus moet de consument het onderscheid kunnen maken tussen producten uit Israël en producten uit de nederzettingen.

In 2013 bevestigde toenmalig minister van Economie en Consumentenzaken Vande Lanotte dat er een richtlijn in België komt. In juli 2014 sprak minister van Buitenlandse Zaken Reynders zich hierover positief uit in het parlement. In augustus was het zover: het ministerie van Economie en Consumentenzaken plaatste een vrijwillige aanbeveling voor handelaars op zijn website.

We ijveren hier sinds 2011 voor. En verwelkomen dan ook deze regeringsbeslissing. Via briefings aan beleidsmakers, politieke nota’s en tussenkomsten in de media benadrukten we het belang. Ten eerste verzekert deze beslissing de correcte toepassing van de Europese wetgeving. Ten tweede moet de Europese Unie coherent zijn. Ze moet dus stappen ondernemen tegen de nederzettingen die ze als illegaal beschouwt.

Een selectieve maatregel tegen Israël?

Dit is geen selectieve maatregel. De nederzettingen horen niet bij Israël. De status van de Palestijnse gebieden en de Golanhoogte is niet omstreden: Israël heeft geen soevereiniteit in bezet gebied Het standpunt van de Verenigde Naties, de EU en België is duidelijk: Israël bezet de Palestijnse gebieden, en ook de Golanhoogte.

Correcte etikettering is een toepassing van het Europese recht, onder meer van een richtlijn over oneerlijke handelspraktijken. Er is ook een richtlijn over foutieve of misleidende etikettering: als de geografische oorsprong vermeld wordt op een product, moet die informatie correct zijn. Ook de Belgische wet op de handelspraktijken en consumentenbescherming bepaalt dat informatie voorhanden moet zijn als deze de beslissing van de consument kan beïnvloeden.

Case closed?

Tijdens een interview in het tv-journaal benadrukte beleidsmedewerkster Brigitte Herremans dat de regering de eerste stap zette. De consumentenorganisaties en handelaars moeten nu instaan voor de uitvoering. De handelaars moeten bijvoorbeeld de labels voor producten uit de Westelijke Jordaanoever voorzien van de vermelding ‘Israëlische nederzetting’ of ‘Palestijns product’. Dat is nu niet het geval. Nederzettingsproducten in de supermarkt worden nog steeds als Israëlische producten verkocht. Behalve bij Colruyt. Die verkopen geen producten uit de nederzettingen.

Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen benadrukken dat de correcte etikettering een stap is in de goede richting. Op termijn moeten producten uit de nederzetting verdwijnen uit de supermarkten. Samen met meer dan 20 Belgische organisaties voeren we de campagne ‘Made in Illegality’. Daarbij pleiten we voor een invoerverbod op producten uit de nederzetting. Maar dat zal nog enkele jaren werk vergen.