Creatieve oplossingen voor watertekort in de Andes

Van april tot september is het kurkdroog in Cotabambas in Peru. CBC, partnerorganisatie van Broederlijk Delen, gaat daarom op zoek naar een efficiënt en duurzaam waterbeheerproject. 

Oases in het uitgedroogde landschap

Wanneer je eind september door het landschap van Cotabambas reist valt één ding je meteen op: alles is er kurkdroog. De voorbije maanden is er nauwelijks een druppel regen gevallen. Vanaf oktober valt er nu en dan eens een bui, en vanaf november begint het regenseizoen ten volle. Dan worden de uitgedroogde rivierbedden en het dorre gele gras getransformeerd tot stromende rivieren en groene velden.

Maar in april begint het droogseizoen opnieuw, en beetje bij beetje droogt de regio weer helemaal uit. Het is een cyclus die zich jaarlijks herhaalt in de regio. Tijdens het droogseizoen wordt er nog steeds aan landbouw gedaan, maar op veel kleinere schaal. Wanneer je door de uitgestrekte regio rijdt zie je hier en daar een klein stukje groen. Enkele boeren en gemeenschappen hebben een irrigatieplan uitgewerkt, wat hen heel het jaar door productie garandeert. Maar deze plekjes lijken eerder oases in het uitgedroogde landschap.

Peru, Cotabambas, water, klimaat

Nood aan waterbeheer

Wat nodig is in de regio is beter waterbeheer. Dit gaat van een betere opslag van water tijdens het regenseizoen tot de uitbouw van uitgebreide irrigatiekanalen die een betere verspreiding van het water garanderen tijdens het droogseizeon. Je kan dit op verschillende manieren realiseren. Een organisatie kan van buitenaf een volledige planning maken, onderhandelen met de autoriteiten, het ontwerp maken, en ervoor zorgen dat alles geregeld is. Maar het project zal veel duurzamer zijn als je de lokale gemeenschappen motiveert om hier rond zelf aan de slag te gaan.

Water oogsten

Daarom heeft CBC, een partner van Broederlijk Delen, een wedstrijd uitgeschreven voor de gemeenschappen in Cotabambas: Unu Tarpuy (“Water Oogsten” in het Quechua). Aan deze wedstrijd nemen een tiental verschillende gemeenschapen deel, die elk een projectvoorstel moeten indienen. In dit projectvoorstel moeten ze de volledige route uitstippelen die ze zullen afleggen om het project te realiseren. Vanaf het vormen van een lokaal comité en het zoeken naar het soort waterbeheerproject dat het best is afgesteld aan hun gemeenschap, tot de uitvoering en opvolging van dat project.

Hiermee vang je drie vliegen in één klap:

  1. Het project van de winnende gemeenschap wordt sowieso gefinancierd en uitgevoerd. De gemeenschappen die op de tweede en derde plaats eindigen krijgen de mogelijkheid om hun project met steun van CBC voor te leggen voor andere subsidies.
  2. Naast het vormen en uitvoeren van nieuwe projecten ben je ook bezig met capaciteitsopbouw en emancipatie van de lokale gemeenschappen. Wat ze hier leren zal hen bij blijven en motiveren om verder zelf aan de slag te gaan.
  3. Dit soort projecten garandeert een opvolging en onderhoud op lokaal niveau, en met een permanent karakter. Al dit samen zorgt voor een duurzaam project afgesteld aan de noden van de lokale bevolking.

Klimaatsverandering zal voor langere droogseizoenen zorgen

In Cotabambas is meer dan zeventig procent van de bevolking landbouwer, en telen ze hun gewassen naast voor de markt ook voor hun zelf. De bevolking eet wat ze kweekt, dus een lang droogseizoen kan zwaar aankomen. Toch is het die realiteit waarop de inwoners van Cotabambas zich moeten voorbereiden. Klimaatsverandering zal in de hele regio immers voor langere droogseizoenen zorgen. Al sinds enkele jaren merken de boeren dat het regenseizoen steeds later begint.

Daar bovenop werd een paar jaar geleden het grote mijnbouwproject Las Bambas in deze provincie opgestart. Ervaring met andere mijnbouwprojecten in Peru leerde ons al dat deze activiteiten erg veel watervervuiling met zich meebrengen. Naast een permanente toegang tot water moet dus ook de kwaliteit van het water constant in het oog worden gehouden.

Creatieve oplossingen zijn dus dringend nodig in de regio, en de wedstrijd die CBC uitschreef is er daar één van!

 

Hannes Knapen, vrijwilliger voor Broederlijk Delen in Peu