Armoede in Burkina heeft een vrouwelijk gezicht

In Burkina Faso zijn vrouwen de sleutelfiguur van het gezin: ze zijn verantwoordelijk voor de opvoeding van de kinderen, zorgen dat er eten op tafel komt en doen het huishouden. Grote beslissingen nemen doen ze echter niet, dat is iets voor de mannen. 

vrouwen aan waterput in Burkina Faso

 

Een vrouw op het platteland is ook de belangrijkste persoon in het gezin die zorgt voor voedsel. Meer dan de helft van haar tijd spendeert ze op het veld. En toch krijgen vrouwen slechts beperkte toegang tot goede gronden en irrigatiesystemen. Bovendien kan slechts 15 % van de vrouwen ouder dan 15 jaar lezen en schrijven. Dat is amper de helft van het aantal mannen dat geletterd is. 

Vrouw zijn in Burkina Faso is geen gemakkelijke opgave.

Voor en door vrouwen

ADIF (Association Sougri-Nooma pour le Développement des Initatives Féminines) werkt in het noorden van Burkina Faso. Het is een organisatie van, voor en door vrouwen. ADIF werd aan het einde van de jaren negentig uit de grond gestampt door enkele ondernemende vrouwen. Ze merkten op dat ze, als vrouw, in hun boerengroep maar weinig te zeggen hadden. Om ook hun stem te laten gelden en vrouwen te ondersteunen, scheurden ze zich af en richtten ADIF op.

Mariam bij ADIF in Burkina Faso

 

Mariam Yameogo is coördinator van ADIF. Ze is 45 jaar en heeft 4 kinderen. Mariam: "Dankzij Broederlijk Delen bereiken wij op dit moment zo’n 40 vrouwengroepen of 1.500 boerenfamilies. Zo’n 15.000 mensen kunnen op deze manier een betere toekomst opbouwen. Wanneer de vrouwen in de omliggende dorpen horen wat er hier wordt gerealiseerd zijn ze erg enthousiast. Regelmatig krijg ik dan ook de vraag of zij kunnen meewerken aan één van onze projecten."

ADIF wil de positie van de vrouw versterken, in het huishouden en in de gemeenschap. Door hen uit hun onderdrukte positie te halen, kunnen vrouwen hun eigen plannen realiseren en actief bijdragen aan de ontwikkeling van de hele gemeenschap.

Om vrouwen in Burkina Faso weerbaarder te maken, richt ADIF zich op drie grote thema’s: 

  • alfabetiseringslessen
  • sensibiliserende workshops
  • het ondersteunen van vrouwen in de opstart van winstgevende activiteiten, zoals het schapenvetmestkrediet, de groenteteelt, het geitenkrediet, groenten drogen om te verkopen en het vetmesten van koeien.

Het ABC van de Burkinese samenleving

De meeste vrouwen die ADIF bereikt, zijn niet naar school geweest. De organisatie combineert dan ook alfabetiseringslessen met functionele lessen waarbij vrouwen bijvoorbeeld leren hoe ze de boekhouding van hun winkel moeten organiseren. Ook bespreken ze moeilijke onderwerpen zoals vrouwenbesnijdenis, huishoudelijk geweld en gedwongen huwelijken.

Tenslotte komen ook thema’s zoals hygiëne, recht op gezondheidszorg en stemrecht aan bod. Naast de werkwinkels waar deze sociale onderwerpen worden besproken, kunnen de vrouwen ook meer technische vaardigheden aanleren zoals het drogen van groenten en het vetmesten van schapen.

Vrouw zijn in Burkina Faso is geen gemakkelijke opgave. Elke vrouw heeft zo haar eigen verhaal.

Samen de beslissing nemen

Door deze vormingen ontwikkelen de vrouwen meer zelfvertrouwen zodat ze een andere rol in het gezin en in de samenleving gaan opeisen. En de vrouwen bij ADIF weten heel goed wat zelfontplooiing betekent.

Fatimata Badini, de voorzitster van ADIF, vertelt: “Ontwikkeling voor vrouwen betekent niet dat je genoeg geld hebt om mooie kleren te kopen. Het wil zeggen dat je als vrouw mee beslist over hoe het geld van het gezin wordt geïnvesteerd.”

Een bank op poten

Het is niet altijd eenvoudig om de sociale en economische impact van deze activiteiten in te schatten. Maar over het vetmesten van de schapen zijn alle vrouwen enthousiast.

“Vroeger,” vertelt Fatimata “mochten vrouwen geen dieren houden op het erf. Maar met de steun van Broederlijk Delen kan ADIF kredieten geven aan de vrouwen om een schaap vet te mesten. En omdat die schapen ‘het schaap van de blanke’ zijn, durven de mannen het niet te verbieden. Langzaam maar zeker verdwijnt de argwaan van de mannen en zien ze de voordelen van de schapenvetmesterij.”

De vrouwen mesten de schapen vet om te verkopen bij belangrijke religieuze feesten zoals het offerfeest of het einde van de ramadan. Op dat moment wil iedereen een goed dik schaap om te slachten. Een schaap is ook een echte bank op poten. Bij noodgevallen in het gezin kan het schaap verkocht worden zodat er voldoende geld is om bijvoorbeeld de dokter te betalen.

Elke vrouw heeft haar eigen verhaal

Elke vrouw heeft zo haar eigen verhaal. De rode draad in al die verhalen is het extra inkomen voor vrouwen door zelf een economische activiteit te starten. Dit betekent heel wat voor hen. Zo hebben ze een vangnet voor onverwachte kosten zoals medische uitgaven, begrafenissen en bruiloften. En ze kunnen de kinderen naar school sturen. Soms sparen de vrouwen het geld voor iets kleins. En af en toe dromen ze van iets groter, zoals Azetou. Ze lacht even, maar dan vertelt ze dat ze spaart voor een motor. Zo kan ze zelf naar de markt rijden met haar koopwaar. Geen evidentie voor Burkinese vrouwen.

Doelstellingen op lange termijn

Broederlijk Delen financiert de organisaties AMR en ADIF in het kader van een driejarig programma dat tot eind 2016 loopt. Ze bereiken samen duizenden vrouwen en hun familieleden. 

Tegen eind 2016 willen we het aantal rendabele activiteiten van vrouwen gevoelig zien stijgen. Daarnaast streven we ernaar dat 60% van de bereikte vrouwen betrokken wordt bij de beslissingen binnen hun eigen gezin.