Ubuntu, zo luidde de droom van één van mijn helden: Nelson Mandela. Ubuntu staat voor “mens zijn in verbondenheid en solidariteit”.

Volgens Mandela is dat de kern van ons menselijk bestaan. Verbondenheid niet in haar opgepoetste Hollywood-we-are-the-world-versie, maar doorleefde solidariteit. Die schuwt de moeilijke keuzes niet, en vergt moed. Maar ze kan leiden tot een wereld waarin ieder mens waardig kan leven.

We moeten radicaal kiezen voor een samenleving die gebaseerd is op gemeenschap en solidariteit en op gelijkheid door herverdeling. Ook als we daarvoor onze comfortzone moeten verlaten. Het gaat om “méér mens, méér samenleving, méér zorg voor onze aarde”. 

Grenzen aan de groei

Onze samenleving is gericht op het verwerven van steeds meer materiële welstand. In de voorbije decennia creëerde dit groeimodel meer welvaart voor veel mensen. We botsen nu op de grenzen van dit model.

Het houdt geen rekening met de draagkracht van onze aarde en schaadt onze levensnoodzakelijke ecosystemen. Het sluit grote groepen mensen uit de samenleving. Overal ter wereld neemt de ongelijkheid tussen arm en rijk toe. Het creëert een geldeconomie die steeds virtueler werd, een schuldenberg genereerde en de reële economie beschadigde.

Solidariteit als basis

Crisissen lopen dan ook als een rode draad doorheen onze wereld: een ecologische en een klimaatcrisis, politieke crisissen, oorlogen, een financiële crisis. Mensen reageren vaak met een reflex van zelfbehoud en afscherming. Toch dringt ook het besef door dat het zo niet verder kan. Stop. Andere wereld!

We moeten op zoek naar een andere manier van leven. Solidariteit vormt de basis ervoor. Ze vraagt om radicale keuzes, bijvoorbeeld voor een duurzame economie die rekening houdt met de draagkracht van onze aarde. Daarvoor moeten we de mentaliteit van ‘nooit genoeg’ ombuigen naar ‘goed genoeg’, zodat er ruimte blijft voor al wat leeft en bestaat op onze planeet, nu en in de toekomst.

Gedurfde keuzes maken

We moeten radicaal kiezen voor een samenleving die gebaseerd is op gemeenschap en solidariteit en op gelijkheid door herverdeling. Ook als we daarvoor onze comfortzone moeten verlaten. 

Respect voor de waardigheid van iedere mens en respect voor de planeet vormen hierbij de leidraad. Het gaat om “méér mens, méér samenleving, méér zorg voor onze aarde”.

Ik ben omdat wij zijn

Solidariteit is dan niet louter een individuele kwestie, maar heeft te maken met hoe we ons samenleven economisch, ecologisch, sociaal, cultureel en interreligieus organiseren. Ze is een vorm van verzet tegen moedeloosheid: een andere planeet is mogelijk.

Wereldwijd maken groepen mensen deze gedurfde keuzes. Zij kunnen ons inspireren. Vanuit die wereldwijde verbondenheid kunnen we werk maken van een wereld met toekomst voor iedereen, ook voor de volgende generaties .

Solidariteit over grenzen van ruimte en tijd heen. Om te doen in eigen leven. Om samen met anderen vorm te geven in onze samenleving én op wereldschaal.

Ubuntu “ik ben omdat wij zijn”…