In het Colombiaanse departement Cauca werd de inheemse leider Gerson Acosta vermoord. Hij was betrokken bij de voorbereiding van de campagne van Broederlijk Delen in 2016. Er lijkt geen einde te komen aan het geweld tegen sociale leiders en activisten in het land.

Op woensdag 19 april werd Gerson Acosta Salazar (35) vermoord toen hij van een vergadering kwam in de inheemse gemeenschap van Kite Kiwe, departement Cauca. Volgens getuigen werd hij verschillende keren door een huurmoordenaar beschoten. Gerson werd nog naar het ziekenhuis gebracht, maar hulp kon niet meer baten.

Eén verdachte werd aangehouden. Het gaat om een man uit dezelfde gemeenschap, die in het bezit was van een vuurwapen en Gerson al eerder bedreigd zou hebben. De lokale en regionale autoriteiten zijn ondertussen bezig met verder onderzoek en hebben extra bewaking ingezet in de omgeving.

Zowel de Nationale Ombudsdienst voor de Mensenrechten als de Presidentiële Adviseur voor de Mensenrechten hebben de moord al veroordeeld en hun medeleven betuigd met de familie. 

Bevrijding van Moeder Aarde

Gerson Acosta was 35 jaar, mensenrechtenverdediger en hoofd van de gemeenschap Kite Kiwe.

Hij speelde een cruciale rol in processen voor de ‘bevrijding van Moeder Aarde’: het terugeisen van gronden die in de loop van het gewapend conflict ingenomen werden door gewapende groepen en andere actoren, vaak met achterliggende economische belangen.

Op 23 maart werd een andere lokale leider, Javier Oteca, vermoord in opdracht van een suikerbedrijf.

De moord op Gerson Acosta is al de vijfde op sociale leiders in het departement Cauca dit jaar.

De geschiedenis van de gemeenschap Kite Kiwe is verbonden met de gedwongen verplaatsing van honderden inheemsen, als gevolg van een massamoord zestien jaar geleden. Tussen 10 en 13 april 2001 vermoordden meer dan 200 paramilitairen tientallen mannen, vrouwen en kinderen. De overlevenden kregen het bevel om de streek te verlaten.

De moord op Gerson Acosta is al de vijfde op sociale leiders in het departement Cauca sinds het begin van 2017, en de negende sinds op 1 december 2016 de implementatie van het vredesakkoord tussen de regering en de FARC van start ging. Nergens in Colombia vinden meer moorden op gemeenschapsleiders plaats dan in dit departement.

Broederlijk Delen betuigt haar medeleven met de familie en naasten van Gerson Acosta, en met de hele gemeenschap. We ondersteunen al jaren inheemse, boeren- en Afro-Colombiaanse gemeenschappen in Cauca bij hun strijd, onder meer voor het afdwingen van hun recht op grond. In 2016 voerden we nog campagne over de grondproblematiek in Colombia.

Gerson Acosta was betrokken bij de voorbereiding van die campagne en ontmoette onder meer een delegatie van Vlaamse journalisten.

Ook boerenleidster Marylén Serna bedreigd

Nog in Cauca wordt boerenleidster Marylén Serna van onze partnerorganisatie Movimiento Campesino de Cajibío geconfronteerd met ernstige bedreigingen. Een vrouw uit haar naaste omgeving werd eerder deze maand het slachtoffer van seksueel geweld. De feiten werden door de daders zelf expliciet in verband gebracht met de positie van Marylén als sociale leidster.

Marylén Serna is boerin en leidster van de Nationale Boerenbeweging CAN, die ijvert voor de rechten van boerengemeenschappen in het land.

Sinds 2010 is ze woordvoerster van de brede politieke basisbeweging Congreso de los PueblosZe is ook een belangrijke voorvechtster van de participatie van de civiele maatschappij in het vredesproces. Marylén was al enkele keren in België.

Samen met onze partnerorganisaties in Colombia betreuren we dit geweld, en drukken we onze solidariteit uit met het slachtoffer en haar familie. De nationale autoriteiten zijn op de hoogte en moeten de feiten nu onderzoeken.

Ook voor Marylén Serna, haar familie en naasten is er sprake van een directe bedreiging. Er werden bijkomende beschermingsmaatregelen gevraagd, voorlopig zonder succes.

Tussen januari en maart 2017 waren al 193 mensenrechtenverdedigers het slachtoffer van agressie.

Activisten essentieel voor vrede

Ondanks het vredesproces in Colombia blijft het geweld tegen gemeenschapsleiders en activisten in het hele land onverminderd verdergaan.

Sinds begin 2016 werden volgens de ngo Somos Defensores meer dan 150 mensenrechtenverdedigers vermoord. In 2017 kwamen al 25 activisten om het leven. Tussen januari en maart van dit jaar waren maar liefst 193 mensenrechtenverdedigers al het slachtoffer van een of andere vorm van agressie.

De Colombiaanse overheid moet alle nodige maatregelen nemen om het geweld tegen vrouwen en sociale leiders te voorkomen en te bestraffen, in lijn met tal van internationale conventies die het land hierover ondertekende.

Het is essentieel dat de Colombiaanse overheid de systematische en politieke aard van het geweld tegen mensenrechtenverdedigers in het land erkent. Zij zijn cruciale spelers in de opbouw van duurzame vrede in het land. Ook de internationale gemeenschap moet op dit punt aandringen.