De Guatemalteekse overheid moet meer inspanningen doen om mensenrechtenactivisten in het land te beschermen. Die oproep doet het Europees Parlement in een resolutie. Broederlijk Delen is blij met dit sterke signaal.

Tussen januari en november 2016 waren er in Guatemala 223 aanvallen tegen mensenrechtenverdedigers, 14 moorden en 7 moordpogingen.  In 2017 werden al twee activisten vermoord. De meeste gevallen bleven onbestraft.

Vorig jaar bezocht een delegatie van Europarlementairen het land. Met deze resolutie, die tijdens de plenaire vergadering in Straatsburg op 16 februari werd aangenomen, hoopt het Parlement de Guatemalteekse regering verder onder druk te zetten. Een urgentieresolutie van het Europees Parlement is een van de belangrijkste politieke instrumenten binnen het EU-buitenlandbeleid.

Twintig jaar na de vredesakkoorden in Guatemala  blijft de strijd tegen de straffeloosheid in het land essentieel, benadrukt de tekst. De parlementairen drukken ook hun bezorgdheid uit over de regelmatige bedreigingen en intimidatiecampagnes tegen ambtenaren van justitie, en over de vijandige omgeving waarin ze moeten werken. Die ondermijnt volgens hen de onafhankelijkheid van de rechtspraak in het land.

In de resolutie vraagt het Parlement aan de Guatemalteekse autoriteiten om hun verplichtingen op vlak van mensenrechten na te leven. Ze roept het Congres ook op om een hervorming van justitie door te voeren.

Twintig jaar na de vredesakkoorden in Guatemala blijft de strijd tegen de straffeloosheid in het land essentieel.

Stuwdammen, mijnen en olie

Beatriz Becerra (ALDE), ondervoorzitter van het mensenrechtencomité van het Europees Parlement: “Het werk van mensenrechtenverdedigers is essentieel om een meer onafhankelijke justitie te bereiken. Desondanks zijn zij het slachtoffer van laster, intimidatie en uiteindelijk moorden. De Guatemalteekse regering moet dan ook een ambitieus beleid voeren om hen te beschermen.”

Andere parlementsleden benadrukken dat ook de Europese Unie zelf niet vrijuit gaat. Marina Albiol (GUE/NGL): “Er is een verband tussen de aanwezigheid van multinationale bedrijven en geweld tegen mensenrechtenverdedigers die zich verzetten tegen grote stuwdammen zoals Pojom II of Renace, mijnprojecten zoals FeNix of olieontginning door het Franse bedrijf Perenco.”

Ook in het westelijke hoogland van Guatemala (Huehuetenango, Quetzaltenango en San Marcos) waar Broederlijk Delen verschillende partnerorganisaties ondersteunt, is deze problematiek zeer actueel: talrijke inheemse gemeenschappen ondervinden er conflicten met mijnbouw- en energiebedrijven. Sociale leiders worden gecriminaliseerd en vermoord.

Tijdens een internationaal seminarie in Guatemala, in oktober 2016, kregen verschillende medewerkers en partnerorganisaties van Broederlijk Delen de kans om gemeenschapsleiders uit de regio te ontmoeten.


Opvallend is dat de resolutie in deze context ook een oproep doet tot bindende internationale wetgeving om het respect voor mensenrechten te promoten, “in het bijzonder voor bedrijven met zetel in de Europese Unie die buiten de EU actief zijn”.

Vandaag bestaan er al internationale richtlijnen van onder meer de Verenigde Naties en de OESO die bedrijven aanzetten tot respect voor de mensenrechten, maar die zijn vrijblijvend. Het Europees Parlement voert dus ook de druk op om werk te maken van afdwingbare regulering.

Ook EU moet verantwoordelijkheid nemen

Internationale ngo-netwerken zoals CIFCA en CIDSE, waarvan Broederlijk Delen actief lid is, verwelkomen de resolutie, waaraan veel gezamenlijk lobbywerk vooraf ging. Meer dan 500 middenveldorganisaties delen de bezorgdheden en aanbevelingen van de tekst.

Broederlijk Delen, CIDSE en CIFCA benadrukken vooral de oproep aan de EU om een meer proactieve rol te spelen in het beschermen van mensenrechtenverdedigers. De EU moet effectieve maatregelen aannemen en beschermingsmechanismen opzetten in het kader van de politieke dialoog, de ontwikkelingssamenwerking en handelsrelaties met Guatemala.

De organisaties hopen dat deze resolutie een duidelijk signaal geeft aan de Guatemalteekse autoriteiten om effectieve actie te ondernemen en mensenrechtenverdedigers te beschermen - in het bijzonder vrouwen, de bevolking op het platteland, en inheemse gemeenschappen. Allen werken zij aan een democratische samenleving. Ze verdedigen hun land, leefmilieu, en hun economische, sociale en culturele rechten. Zij zijn dan ook de belichaming van de strijd tegen de straffeloosheid.      

Samen met Entreaide et Fraternité organiseert Broederlijk Delen op 7 maart in Brussel een lezing met bisschop Ramazzini uit Guatemala. Hij zal spreken over de strijd van inheemse gemeenschappen in Guatemala voor de verdediging van hun natuurlijke rijkdommen, en de verantwoordelijkheid van de Europese Unie in dit verhaal. Overdag is hij te gast op een evenement in het Europees Parlement.