30 maart 2017 - Recht op voedsel - Burkina Faso

Uit een recent rapport van de Verenigde Naties blijkt dat in 2016 108 miljoen kinderen, vrouwen en mannen in zware voedselonzekerheid leefde. Dat is 35% meer dan in 2015.

Door conflict, oorlog, falende staten en aanhoudende droogte dreigen tientallen miljoenen van deze mensen in 2017 in acute hongersnood te belanden. Dat zien we nu al in Zuid-Soedan, Somalië, Nigeria en Jemen. Daar voltrekt zich op dit moment één van de ergste humanitaire rampen van de afgelopen eeuw.

Structurele ontwikkelingshulp als belangrijkste wapen

Maar ook de klimaatverandering laat zich steeds meer voelen. De afwisseling tussen het droog en regenseizoen is verstoord. Extremen zoals langdurige droogtes, cyclonen en overstromingen doen zich steeds vaker voor. Dat is nefast voor de plattelandsbevolking in Sub-Sahara-Afrika. Want die is afhankelijk van de landbouw voor haar overleven.

Om die veranderingen te ondervangen is structurele ontwikkelingshulp nodig: investeren in de strijd tegen structurele oorzaken van voedselonzekerheid, voor ze leiden tot echte hongersnood. Dat kan door kleinschalige, familiale landbouw te ondersteunen. Waarbij boerinnen en boeren op een ecologisch duurzame manier de opbrengsten van hun landbouwbedrijf doen stijgen. Waarbij ze variëren, zodat ze altijd voldoende ander voedsel en middelen hebben om hun gezin en hun gemeenschap te blijven voeden.  Ook wanneer één oogst tegenvalt.

En als dit soort kleinschalige landbouw volgens agro-ecologische principes wordt aangepakt, kan verdere schade aan de planeet door de landbouwsector sterk worden ingeperkt. Want landbouw is één van de eerste en grootste slachtoffers van de klimaatsverandering, maar tegelijkertijd ook één van de belangrijkste oorzaken (25% van de broeikasgassen wereldwijd). 

Exit Belgisch Fonds voor Voedselzekerheid

Tot voor kort beschikte de Belgische Ontwikkelingssamenwerking over een uniek instrument in de structurele strijd tegen de honger: het Belgisch Fonds voor Voedselzekerheid (vroeger: Belgische Overlevingsfonds). De middelen van dit Fonds, afkomstig van de Nationale Loterij, werden specifiek benut om de weerbaarheid van kwetsbare bevolkingsgroepen te verhogen.

Enkel via structurele ontwikkelingshulp kunnen we het recht op voedsel voor iedereen verzekeren en kan acute honger worden voorkomen

In 2016 besloot de Minister De Croo (Ontwikkelingssamenwerking) om dat instrument op te heffen. De middelen werden geïntegreerd in het algemene budget ontwikkelingssamenwerking. De Coalitie tegen de Honger, waar Broederlijk Delen lid van is, betreurt dit. En vraagt aan de Minister en het federale parlement om erover te waken dat het Belgische engagement wordt gevolgd: 15% van de middelen van ontwikkelingssamenwerking moeten gebruikt worden voor landbouw en voedselzekerheid.

Honger, en zeker acute hongersnood, kunnen worden voorkomen. Op voorwaarde dat de structurele oorzaken van honger en hongersnood op een duurzame manier worden aangepakt. Broederlijk Delen biedt, net als vele andere Belgische ngo's, die structurele ondersteuning aan boeren wereldwijd. Net op de financiële middelen die daarvoor nodig zijn,  heeft de overheid dit jaar sterk bespaard.

Uit de praktijk gegrepen: 8 Burkinezen over het belang van structurele hulp

In het kader van onze vastencampagne 'Stort regen voor Burkina Faso' verbleven acht ontwikkelingswerkers uit Burkina Faso, waar 44,6% van de bevolking in armoede leeft, in ons land. Zij bevestigen, vanuit hun praktijkervaring, het belang van structurele ontwikkelingssamenwerking in het verzekeren van voedselzekerheid.

Elke dag zijn zij bezig met het aanpakken van de structurele oorzaken van voedselonzekerheid. Voor ze leiden tot echte hongersnood zoals in Oost-Afrika. Door de boeren betere landbouwtechnieken aan te leren, waarmee de boeren zich beter kunnen wapenen tegen de negatieve effecten van de klimaatopwarming. Door ze te helpen andere economische activiteiten te ontwikkelen, zoals bv. een eigen zaakje. Zodat ze niet alle eieren in één en hetzelfde mandje leggen en kunnen ze rekenen op andere inkomsten wanneer hun oogst mislukt. Maar ook door het verdedigen van de rechten van de boeren bij de verschillende overheden maakt deel uit van hun werk.

Ook zij stellen vast dat investeren in structurele ontwikkelingssamenwerking via lokale organisaties de beste manier om de vicieuze cirkel van chronische voedselonzekerheid en hongersnoden te doorbreken.