Woensdag 17 januari besliste een militaire rechter dat de 16-jarige Ahed Tamimi in voorarrest blijft tot aan haar proces.De minderjarige zit al een maand in een Israëlisch detentiecentrum op de bezette Westelijke Jordaanoever nadat ze twee Israëlische soldaten in het gezicht sloeg. Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch kan het proces maanden duren, aangezien de aanklager 18 getuigen wil oproepen.

Op 15 december vorig jaar sloeg en schopte Ahed Tamimi twee Israëlische soldaten voor haar huis in Nabi Saleh. Eerder die dag was haar neef neergeschoten. Het incident was te zien op een video die haar moeder postte en die nadien uitgebreid gedeeld werd op sociale media. Vier dagen later, op 19 december, arresteerden Israëlische soldaten de tiener in het holst van de nacht tijdens een inval bij haar thuis. Ahed Tamini riskeert nu tien jaar cel voor geweldpleging, het aanzetten tot geweld en tien andere aanklachten.

Ahed Tamimi, een verzetsstrijder of een provocatrice?

Ahed Tamimi is geen onbekende. Al sinds haar twaalfde duikt ze op in video’s van Palestijnse betogingen. Niet alleen haar dorp Nabi Saleh werd door de wekelijkse protesten een symbool van vreedzaam verzet tegen de bezetting. Ook de familie Tamimi staat bekend om haar politiek activisme. Ahed Tamimi zelf is door haar welbespraaktheid en onverzettelijke stijl voor veel Palestijnen uitgegroeid tot een icoon van hun verzet. Sommigen noemen haar zelfs de “Palestijnse Rosa Parks”.

Maar in tegenstelling tot de Amerikaanse burgerrechtenactiviste Rosa Parks, is het verzet in Nabi Saleh niet altijd geweldloos. Wat op 15 december in Nabi Saleh begon als een vreedzaam protest tegen de beslissing van president Trump om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen, mondde anders uit. Op het filmpje dat de moeder van het meisje postte, is te zien hoe ze op twee soldaten toeloopt om hen te zeggen dat ze de eigendom van de familie moeten verlaten. Ahed Tamimi slaat een van hen en schopt ook in zijn richting. Toen ze veertien was beet ze ook al een soldaat in de hand toen deze haar 12-jarige broertje probeerde te arresteren. Maar een 16-jarig ongewapend meisje vormt geen echte bedreiging voor twee zwaarbewapende soldaten. Wat ze ook deed, de basisrechten van de tiener moeten worden gerespecteerd.

Wat zegt het internationaal recht?

Israël schendt systematisch het Kinderrechtenverdrag. Nochtans ratificeerde het parlement het verdrag in 1991. Volgens dit verdrag mag de aanhouding, inhechtenisneming of gevangenneming van een kind enkel dienen als uiterste maatregel en voor een zo kort mogelijke periode. Ahed Tamimi in voorarrest houden tot aan het einde van haar proces is buitenproportioneel voor een relatief klein misdrijf.

Als bezettende macht moet Israël bovendien instaan voor de veiligheid en het welzijn van burgers in bezet gebied. Als bezetter en als partij in het Kinderrechtenverdrag van de VN moet de internationale gemeenschap Israël verantwoordelijk houden voor de schendingen van internationaal erkende mensenrechten van burgers, waaronder kinderen.

Is Ahed Tamimi een uitzondering?

Dit dossier krijgt veel aandacht in de media omwille van de symbolische waarde. Maar de zaak richt de schijnwerpers op een veel groter probleem. Deze tiener is immers niet de enige Palestijnse minderjarige die vastzit in een Israëlische gevangenis. Volgens onze partnerorganisatie Defense for Children International-Palestine (DCI), die zich inzet voor de rechten van Palestijnse kinderen, staan elk jaar 500 à 700 Palestijnse kinderen van de bezette Westoever terecht voor Israëlische militaire rechtbanken. Volgens de organisatie Military Court Watch houdt Israël momenteel meer dan 300 Palestijnse minderjarigen vast. Vaak waren deze kinderen betrokken bij het gooien van stenen, of worden ze hier ten onrechte van beschuldigd. 

Maar het probleem gaat verder. Het Israëlische leger hanteert gewelddadige methoden van arrestatie, ondervraging en opsluiting. Volgens een rapport van DCI dat getuigenissen van 429 Palestijnse kinderen bundelt, worden opgepakte kinderen vaak geblinddoekt, geslagen en urenlang opgesloten in isoleercellen. De minderjarige krijgt in het begin van zijn detentie vaak geen bijstand van een advocaat of van zijn ouders. Israël is bovendien het enige land ter wereld waar kinderen zonder enige vorm van begeleiding voor de rechtbank verschijnen.

Waarom wordt Ahed Tamimi als kwelduivel afgeschilderd in Israël?

De Israëlische publieke opinie ziet Ahed Tamimi als een provocatrice die door haar acties het Israëlische leger beledigde. Het leger speelt een centrale rol in de sterk gemilitariseerde Israëlische samenleving. De verplichte legerdienst is voor veel Israëli’s een van de fundamenten van de hun identiteit. Bovendien worden soldaten door het merendeel van de Israëlische bevolking als helden beschouwd.

Ook de herinnering aan de geschiedenis van vervolging en de Holocaust spelen een rol. Het was voor Joodse gemeenschappen in Europa verboden om zichzelf op georganiseerde wijze te verdedigen. Daarom staat het Israëlische leger voor veel, vooral oudere, Israëli’s symbool voor het recht op zelfverdediging door het Joodse volk. Dit leger dient dan ook gerespecteerd te worden. Volgens hen heeft Ahed Tamimi door haar verzet het leger beledigd. Minister van Cultuur Miri Regev zei dat het incident “de eer van het leger en de staat Israël beschadigt.” De extreemrechtse minister van Onderwijs Naftali Bennett pleit er zelfs voor dat het meisje “de rest van haar leven in de gevangenis” zou doorbrengen.

Wat is de positie van de internationale gemeenschap? 

De arrestatie van Tamimi heeft geleid tot scherpe kritiek op het Israëlische rechtssysteem en de manier waarop het leger Palestijnse kinderen behandelt. De Verenigde Naties hebben hun bezorgdheid uitgedrukt over haar gevangenschap. “Het Kinderrechtenverdrag is duidelijk. De opsluiting van kinderen mag slechts gelden als laatste oplossing, en dat voor een zo kort mogelijke periode,” zegt vertegenwoordiger van de VN-Mensenrechtencommissaris in Ramallah, James Heenan.

Ook diplomaten van de EU uitten hun “grote bezorgdheid” over de arrestaties van Palestijnse minderjarigen. Ze riepen Israël op om “proportioneel te reageren op protesten en open onderzoek te voeren als er slachtoffers vallen, zeker als het om minderjarigen gaat.”

Treft dit probleem niet meer dan enkel kinderen?

Omdat kinderen extra kwetsbaar zijn, dienen zij extra beschermd te worden. Maar ook volwassenen lijden onder het juk van de bezetting. In de Westelijke Jordaanoever zijn twee aparte rechtssystemen van kracht. De kolonisten worden berecht door de ‘gewone’ burgerlijke rechtbank. Die is een stuk milder dan de militaire rechtbanken waarvoor Palestijnen moeten verschijnen. De militaire rechtbanken maken bovendien deel uit van het Israëlische bezettingsapparaat. Onpartijdigheid is ver zoek.

Als gevolg van deze discriminerende realiteit blijft kolonistengeweld vaak ongestraft, terwijl Palestijnen systematisch hard worden aangepakt. In 2010 sloeg Yifat Alkobi, een koloniste in Hebron, een Israëlische soldaat nadat hij haar probeerde te stoppen toen ze stenen gooide naar Palestijnen. Ondanks haar betrokkenheid bij vijf eerdere incidenten bracht ze geen enkele nacht in de cel door. Ahed Tamimi daarentegen zit al een maand in voorarrest en riskeert tien jaar cel.

Volgens internationaal recht mogen militaire rechtbanken burgers vervolgen, maar enkel tijdelijk. De Israëlische militaire rechtbanken op de Westelijke Jordaanoever die Palestijnen vervolgen bestaan echter al sinds het begin van de bezetting in 1967.

Wat kunnen we concreet doen? 

Amnesty International zette een online campagne op poten om druk uit te oefenen op premier Netanyahu om Ahed Tamimi onmiddellijk vrij te laten. De campagne vraagt ook aan Netanyahu om er voor te zorgen dat Palestijnse kinderen enkel worden aangehouden in lijn met het Kinderrechtenverdrag. Op 31 januari zal Ahed haar 17de verjaardag doorbrengen in de cel. Een verjaardagskaart sturen kan op volgend adres:

Ahed Tamimi
HaSharon Prison
Ben Yehuda, P.O. Box 17
40 330 Israel

Julie Goditiabois

Beleidsmedewerker Israël en Palestina bij Broederlijk Delen