Welke prijs willen we betalen voor onze olie?

Voor onze Ecuadoraanse partner Accion Ecológica-Oilwatch, is 2012 goed ingezet, met twee belangrijke overwinningen. Op 3 januari bekrachtigde de lokale rechtbank in Nueva Loja, hoofdstad van de Noordelijke Amazoneprovincie Sucumbíos, de veroordeling van oliereus Chevron-Texaco. Kort daarna kondigde de regering Correa aan dat het ITT-Yasuni initiatief verlengd wordt, zodat een waardevol stuk Amazonegebied gevrijwaard blijft van olieontginning. “Voor ons zijn dit twee ontzettend belangrijke gebeurtenissen”, zegt Yvonne Yañez, voorzitster van het netwerk Oilwatch Sudamérica. “Het Ecuadoraanse gerecht toont aan dat milieumisdrijven bestraft kunnen worden, ook als ze door machtige multinationals zoals Chevron-Texaco begaan worden. En de verderzetting van het ITT Yasuní initiatief brengt Ecuador een stukje dichterbij de post-petroleummaatschappij”.

Na 18 jaar strijd van milieuactivisten en lokale gemeenschappen in het Ecuadoraanse Amazonegebied, deed op 3 januari 2012 de lokale rechter van Nueva Loja voor de tweede keer uitspraak over de Chevron-Texaco zaak. Het Ecuadoraanse gerecht bekrachtigde hiermee de boete van 8.646 miljoen dollar die ze begin 2011 aan Chevron-Texaco oplegde. Toen werd de oliereus veroordeeld voor de milieuramp die ze in de periode 1964-1990  aanrichtte in een 400.000 ha groot stuk van het Noordelijke Amazonegebied van Ecuador. 10% van de geëiste schadevergoeding moest worden uitgekeerd aan de 30.000 lokale bewoners die collectief de klacht indienden. De rest moet dienen om de gigantische vervuiling die het bedrijf achterliet op te ruimen. Het bedrijf moest zich publiek verontschuldigen voor de aangerichte schade, zoniet zou de boete verdubbeld worden. Texaco-Chevron ging in beroep, maar kreeg ongelijk en moet nu 9.500 miljoen dollar betalen en publiekelijk schuld bekennen. Als het dit blijft weigeren, kan de boete verdubbeld worden wegens morele schade, misbruik van de juridische procedures en vertraging van de rechtsgang met kwaad opzet.

De Chevron-Texaco case, hielp milieuorganisaties zoals Acción Ecológica om hun boodschap kracht bij te zeggen. Sinds hun oprichting in 1989 pleiten ze ervoor dat Ecuador een alternatief zou zoeken voor de olieontginning. Het ITT-Yasuní-initiatief, dat in 2007 door president Correa werd aangekondigd, was de kroon op jarenlang sensibiliseringswerk. De Ecuadoraanse regering verklaarde zich toen bereid om de olie onder de grond te houden in het ITT-blok van het Yasuní park, maar verlangde hiervoor wel een financiële steun in de rug vanuit de internationale gemeenschap. Er werd een VN-fonds opgericht, waarin diverse donoren gedurende 12 jaar een totale bijdrage van 3,6 miljard USD zouden moeten storten. Het initiatief hing vier jaar lang aan een zijden draadje, want de internationale gemeenschap reageerde maar traag en Correa bleef onderhandelen met oliemaatschappijen over mogelijke ontginning. Als tegen eind 2011 de eerste 100 miljoen USD niet binnen waren, zou het gebied toch vrijgegeven worden. Begin 2012 bleek echter dat de eerste doelstelling behaald is en heeft president Correa de termijn opnieuw verlengd, tot eind 2012.

Volgens Oilwatch is het noodzakelijk dat zowel de Ecuadoraanse samenleving als de internationale gemeenschap steun betuigen én druk op de ketel blijven zetten om Ecuador op het pad van een ander soort ontwikkeling te zetten. Het Yasuni-initiatief mag zich niet beperken tot het zeer waardevolle ITT-blok, maar zou moeten worden uitgebreid naar aanpalende oliekavels en andere landen waar olieontginning de gezondheid van mens en milieu in gevaar brengt. Zo kunnen deze landen omschakelen naar een duurzamere ontwikkeling, met respect voor het leefgebied van lokale gemeenschappen en van hun biodiversiteit.