Waarom vrijhandel armoede creeert

Wat betekent duurzame plattelandsontwikkeling voor de boeren in het Zuiden?

Duurzame plattelandsontwikkeling betekent dat boeren een fatsoenlijk inkomen krijgen door de verkoop van hun gewassen. Landbouw is, zeker in het Zuiden, de economische ruggengraat van het platteland. Als alles goed gaat, zie je dat er naast de landbouw ook andere werkgelegenheid ontstaat en dat er zelfs ruimte komt voor investeringen in ecologische projecten.

Je hoort vaak zeggen dat meer vrijhandel de armoede helpt oplossen. is dat ook zo in de landbouw?

In de praktijk zien we dat een verdergaande vrijmaking van de landbouwmarkt het omgekeerde veroorzaakt: meer plattelandsvlucht, grotere armoede, werkloosheid en voedselonzekerheid.

Hoe komt dat?

Omdat die landbouwmarkten snel in handen komen van multinationals. Goedkope invoer van voedsel lijkt op het eerste zicht gunstig voor de consumenten. Maar de meeste consumenten zijn boeren, die niet kunnen concurreren tegen de lage wereldmarktprijzen en hun producten niet langer verkocht krijgen. De goedkope invoer vernietigt dus de lokale voedselproductie en hypothekeert de lokale werkgelegenheid.

Wat kan je daaraan doen?

We eisen dat landen in Noord en Zuid het recht krijgen om hun eigen duurzame landbouw te beschermen tegen de wereldmarkt. Dat moet gebeuren via de handelsregels van de WTO. Die handelsregels moeten erkennen dat voedsel geen product is als een ander. Ze moeten beschermende maatregelen toestaan die arme landen kunnen toepassen, zoals invoerheffingen en invoerquota. Dit moet gepaard gaan met wereldwijde afspraken over aanbodbeheersing binnen de WTO.

Hoe kan je die eisen argumenteren?

Voedsel is een basisrecht. Daarom heeft ieder volk recht op voedselsoevereiniteit. Elk volk moet dus een landbouwpolitiek kunnen voeren die aangepast is aan de lokale markt. We mogen de realisatie van het recht op voedsel niet overlaten aan de vrije markt alleen. Enkel de politiek kan een ethische markt creëren. Daarnaast is er het recht op eigenheid en op de ontwikkeling van een eigen duurzame landbouw, het recht op kwalitatief voedsel, het recht op een integrale plattelandsontwikkeling en het recht op ecologische duurzaamheid. Deze vijf rechten gelden voor alle landen, zowel rijk als arm.

Hoe zit het met de toegang van producten uit het Zuiden op onze markten?

De verbeterde toegang van landen uit het Zuiden tot de westerse markt is belangrijk. Maar het is niet hun éérste belang. De interessantste markten voor de landen uit het Zuiden zijn die in het Zuiden zelf. Ze moeten die markt voor zich kunnen reserveren en beschermen tegen lage wereldmarktprijzen. De lokale markten vormen de beste garantie voor een fatsoenlijk inkomen voor de boeren.