Vuurvliegjes en geen schoenen

Een nacht vol vlugge vuurvliegjes, harmonieuze kikkerconcerten en een stille sterrenhemel. Dit gaf steeds de verademing na een hectische dag bij de landbouwers van Kaberamaido in het Noord-Oosten van Oeganda, ook een gebied dat zwaar getroffen is door de LRA.

Het project wil de voedselzekerheid en voedzaamheid bij de landbouwersgemeenschappen verhogen door Farmer Field Schools (FFS) en Junior Farmer Field and Life Schools (JFFLS) op te starten. De subsidies komen van FAO, Food and Agriculture organization van de UN, waarvan de contactpersoon in Oeganda toevallig een toffe Belg is en de uitvoering gebeurt o.a. door IIRR.

In deze beginfase, is het heel belangrijk om basisinformatie te verzamelen van de huidige situatie. In 4 dagen tijd zijn we naar 8 plaatsen geweest waar grote landbouwersgroepen zich verzameld hadden. Eigenlijk kan je nooit veel tijd vragen van deze druk bezette landbouwers, die in de oogstperiode te veel werk om handen hebben, maar een gratis lunch is nu eenmaal heel aantrekkelijk wanneer voedsel zoeken een dagelijkse strijd is. Toch was ik echt heel verwonderd over de medewerking van de groepen: het waren dagelijks een 100 mannen, vrouwen en kinderen die hun hele dag aan ons besteedden, tot zonsondergang.
We wilden zoveel mogelijk informatie verzamelen aan de hand van participatieve technieken om een gedetailleerde gemeenschapsanalyse te kunnen maken. Je vraagt de landbouwers om kaarten te tekenen van hun dorpen, wat je een beeld geeft van hun ‘resources’ zoals rivieren, moerassen, bossen, gezondheidcentra, scholen en zo meer. Je hebt een grote groepsdiscussie over de taken van mannen en vrouwen, waardoor bijvoorbeeld duidelijk wordt dat de vrouwen steeds veel meer doen dan de mannen. Een vast onderdeel van de dag van de mannen is bijvoorbeeld ‘socializing in the bar’, terwijl een vrouw zich moet ontfermen over afwas, poets, maaltijden bereiden, hout en water halen. En dit alles nog naast haar dagelijkse taken op de akker.

De hele gemeenschap was steeds vertegenwoordigd op deze bijeenkomsten: mama’s met de baby’s aan de borst, omaatjes met de oudere kinderen, oudere mannen met belangrijke functies, sterke mannen en de dorpsgek. Je zag veel kleuren, vereelte voeten, gescheurde kleding en geen schoenen.
Wat echt niet belangrijk is tijdens deze ontmoetningen is op tijd zijn: je plant om te vertrekken om 7u30, maar je bent weg om 9u. Ondertussen staan de groepen klaar vanaf 9u en je komt aan om 10u15. Het wordt niet eens vermeld, niemand vindt het vervelend. Behalve ik, maar daar ben ik ook snel mee gestopt. Het is eigenlijk heel aangenaam dat je niet moet stressen hoewel er mensen op je staan te wachten, het maakte alleen dat we steeds heel laat terug in het guesthouse waren, avondeten namen rond 22u en dan dadelijk en uitgeput naar bed gingen.