Talent aan het werk: Caritas Kaolack in Senegal

• Kaolack, een stad op 200 km ten zuidoosten van Dakar, was ooit de tweede belangrijkste stad van Senegal. De pindateelt en de verwerking van pinda’s tot arachideolie verschaften werk en een degelijk inkomen aan de hele streek. Maar de toenemende droogte, de verarming van de landbouwgrond door de monocultuur van pinda’s en het wegvallen van de landbouwsubsidies zorgden ervoor dat Kaolack één van de drie armste streken van Senegal werd.

De boer op de foto heeft net zijn graanschuur gevuld. Met een volle schuur kwam hij vroeger rond tot de volgende oogst. Vandaag is de graanschuur van vele gezinnen al na drie maanden leeg, en moeten de gezinsleden hun plan trekken om de eindjes aan mekaar te  knopen. Andere activiteiten, zoals vervoer met paard en kar of verkoop van sprokkelhout, moeten het landbouwinkomen aanvullen. Tijdens het droge seizoen trekken velen dan ook naar de stad, omdat er daar meer werk te vinden is.

In die omstandigheden werkt de Senegalese ngo Caritas Kaolack aan een betere toekomst. Hij graaft waterputten en bouwt watertorens om de droogte tegen te gaan, biedt steun aan vijf boerenunies uit de streek, en organiseert voedselhulp als het nodig is.

Met de hulp van Broederlijk Delen hebben alle vijf de boerenunies, een spaar- en kredietsysteem in werking gesteld. De leden van de unie kunnen er terecht voor een krediet om te investeren in winstgevende activiteiten: een klein handeltje, een schaap om vet te mesten of zaaigoed en meststoffen. Het extra inkomen is vaak net wat ze nodig hebben om medicijnen of  schoolbenodigdheden te betalen.

Veel leden zijn naast het extra inkomen ook erg blij met de  mogelijkheid om te sparen. Het laat hen toe wat geld veilig opzij te zetten voor later. De spaarkas verplicht hen immers om het geld op de rekening te laten staan zolang ze een krediet hebben. Ze kunnen het dan ook niet zomaar uitgeven, wat vaak wel gebeurt met het spaargeld dat mensen zelf thuis bewaren.

De leden van de spaar- en kredietkas van de boerenunies zijn vaak bestaande groeperingen van vrouwen of mannen van één dorp. De boerenunie geeft deze groeperingen een extra steun bij de realisatie van hun plannen. De leden kunnen ook vormingsdagen bijwonen over het beheer van het krediet en over de technische aspecten van landbouw, tuinbouw en veeteelt.

Aanvankelijk waren het de mensen van Caritas Kaolack die vorming gaven, maar ondertussen kunnen de leiders van de boerenunies (zie foto, Union des Groupements Associés de Ouadiour) dat zelf.

De beheerders van de spaar- en kredietkassen zijn erg trots op wat ze al verwezenlijkten. Ze hebben plannen om de kredietkassen van de vijf boerenunies te verenigen in een regionaal netwerk, zodat ze de opgedane ervaring kunnen delen en minder afhankelijk worden van de begeleiding door Caritas Kaolack.

Naast microfinanciering hebben de boerenunies nog andere activiteiten, die meestal specifiek op de landbouw gericht zijn. Veel unies beheren bijvoorbeeld een eigen graanbank, die de oogst opkoopt aan een eerlijke prijs. De graanstock zorgt ervoor dat de leden ook tijdens de periodes van graanschaarste nog aan schappelijke prijzen aan graan kunnen geraken om te zaaien (zie foto). Als er nog graan over is zorgt de verkoop aan niet-leden voor een extra inkomen voor de kas van de boerenunie.

Dit verhaal is een mooi voorbeeld van hoe ngo’s uit het Zuiden (Caritas Kaolack) en het Noorden (Broederlijk Delen) de handen in mekaar slaan om ondersteuning te bieden aan de plannen van de boerengroepen. En de boeren getuigen dat die aanpak werkt: ‘Als we zo blijven voortgaan, is ons dorp binnenkort groter dan Parijs!’