Rechtstreeks vanuit Kampala

We vertrokken, geladen tot over onze oren, op 17 september en die zelfde dag zijn we geland in Entebbe. Ben, de Chief van het National Team van de Xaverian Movement (een Katholieke Oegandese jeugdbeweging waar we de komende maanden ons broek zullen slijten) stond breed glimlachend ons op te wachten. We werden onmiddellijk naar ons verblijf voor de volgende 10 maanden gevoerd. Er stond eten klaar (gekookt door Justine, de zus van Ben die ons ook al hartelijk onthaalde), onze bedden waren opgemaakt en we konden lekker douchen! Een warmer onthaal (letterlijk en figuurlijk) konden we ons niet voorstellen. Ondertussen wonen en werken we hier een drietal weken. Een boeiende en vooral confronterende belevenis! Hieronder enkele hot items.

CHOGM (Commonwealth Heads Of Government Meeting)
Op 23 november komen alle vroegere kolonies (India, Kenia, Zuid-Afrika, Zimbabwe, Zambia,…) van Engeland samen voor een vierdaagse in Oeganda (dat op 9 oktober 45 jaar onafhankelijkheid viert). De bedoeling is om de noden van de ex-kolonies te inventariseren en veranderingsstrategieen te ontwikkelen. Een heleboel andere landen hebben zich ook aangesloten ook al waren ze geen kolonie van Engeland. Ook enkele Europese landen zullen paraat zijn. Kampala verwelkomt 53 staatshoofden en 5000 delegaties. The queen of England zal de meeting openen. Overal in de hoofdstad zie je affiches met volgende boodschap: ‘’The government is ready for CHOGM! Are you?!’’. Heel veel mensen zijn hiermee niet opgezet. Ze hadden gehoopt hun regering (onder leiding van Museveni) op de knieen te krijgen door druk te zetten via de koningin. Misschien dat zij enkele zaken kon eisen vooraleer ze voet aan wal zou zetten in Oeganda… Ze is er echter niet mee in de boot gestapt. God save the queen: ze komt, anyhow. Daarnaast gaan er stemmen op tegen het budget dat gebruikt wordt voor de organisatie van CHOGM (de centen werden opgetrokken van 55 miljoen Ugandese Shilling naar 155). Er worden in allerijl verfraaiingswerken gedaan (bv. restauratie van gebouwen in de buurt van de meeting, heraanleg van wegen in en rond Kampala,…). Allemaal zaken die nodig zijn maar die nu voorrang krijgen ten nadele van projecten die veel belangrijker zijn (denk maar aan de overstromingen in het noorden en het oosten). Velen vinden dat Oeganda moet getoond worden zoals het is: met heel veel moeilijkheden maar met een rijke cultuur en warme, hartelijke mensen. Er zijn ook heel wat non-believers. Ze geloven niet dat de vergadering uiteindelijk iets zal opleveren voor hun volk tenzij een financiele kater. Eergisteren lazen we in de krant een oproep om CHOGM uit te stellen tot januari 2008 omwille van de overstromingen. Wij wachten alvast in spanning af!

Seksualiteit
Homoseksualiteit is verboden bij wet maar enige weken terug is er een betoging geweest van enkele homoseksuele mannen en vrouwen die erkenning en dus rechten willen. Sindsdien is het onderwerp niet weg te branden uit de actualiteit. Zo lazen we dat de minister van jeugd en kinderen een ‘Homo Bill’ aan het uitwerken is dat leerkrachten in staat moet stellen goed om te gaan met homoseksualiteit op hun school. Er zouden al enkele ‘gevallen’ gesignaleerd zijn op internaten en dit moet zo spoedig mogelijk ingedijkt worden. Uit het voorbeeld dat de minister aanhaalt, blijkt dat hij homoseksualiteit verwart met verkrachting.

Seksualiteitsbeleving… het ligt bijzonder gevoelig omwille van de hoge HIV-besmettingen die Oeganda telt (7% van de actieve bevolking is getroffen door HIV/Aids). Overal borden waar intergenerationele relaties als ‘bad’ afgebeeld worden (pittig detail: binnenkort trouwt iemand van het koningshuis, een +50-jarige met een meisje van 19) of borden waarop mannen en vrouwen aangemaand worden om trouw te zijn (‘’the real man is faithful to his partner’’). Algehele onthouding wordt zwaar gepromoot en allerhande geruchten omtrent condooms worden de wereld ingestuurd (zo vertelde een bisschop uit Mozambique tijdens een debat omtrent HIV dat er twee Europese landen zijn die condooms met het HIV-virus erop verspreiden met de bedoeling Afrika uit te roeien). In de jaren 90 ging Museveni het land rond met de slogan ‘’blijf op je eigen weiland, ga niet proeven van het gras bij de buren en als je het toch niet kan laten, gebruik dan condooms’’. Een boodschap die op het platteland insloeg als een bom en jarenlang zijn vruchten heeft afgeworpen (het aantal besmette personen daalde tot 5%!!!). Anno 2007 oogt het plaatje plots veel dubbelzinniger, volgens Ludo Weelffens, consultant bij UNAIDS (in de vacature van maart). De ideologie haalt het nu van het gezond verstand!

Ecologie
Het dorp waarin we wonen en de parochies die we te zien krijgen, ogen prachtig en de natuur is er vaak overweldigend. Toch is dit een moeilijk punt. We koken bijna allemaal ons voedsel op vuurtjes die werken op zeer vervuilende kerosene, we worden geleerd om kolenvuurtjes aan te maken met plastiek en alle (!) vuilnis komt terecht op het einde van onze straat. Korte afstanden worden afgelegd met bodaboda’s (bromfietsen die dienst doen als txi) en busjes waarvan de uitlaat doet vermoeden dat autokeuring hier niet bestaat. Kippen en koeien hangen samengebonden aan de poten en aan elkaar in auto’s en trucks voor uren. We kennen dit ook in Belgie. Thuis kunnen we echter kiezen voor een alternatief maar hoe doe je dat in Oeganda waar er geen alternatieven zijn… Of vergissen we ons?

En zo zijn er nog gebeurtenissen, feiten, chockerend en confronterend… bijvoorbeeld het staatsonderwijs dat in principe gratis is en dus toegankelijk voor alle kinderen (ook die waar ouders geen financiele mogelijkheden hebben) maar waar de leerkrachten door de zeer lage verloning niet gemotiveerd zijn en dus amper les geven waardoor de armste kinderen onmogelijk door de nationale testen raken en dus geen toegang krijgen tot het secundair onderwijs, de overstromingen waar vooral vrouwen (geen voeding) en kinderen (geen onderwijs) de dupe van zijn, het wegennet dat te wensen overlaat met zeer veel ongevallen met dodelijke afloop tot gevolg (maandag is een aanstaande bruid met 6 familieleden omgekomen), ongelofelijke files die beginnen om 7u00 tot in de late voormiddag en opnieuw beginnen vanaf 15u30 tot ‘s avonds laat, de interviews met gevluchte kindsoldaten zijn gruwelijk (‘’the urge to kill’’), jonge kinderen die het huishouden alleen moeten beredderen omdat de ouders aan Aids zijn gestorven,…

We kunnen natuurlijk ook heel wat knelpunten in ons Belgenlandje aanhalen maar het bovenstaande snijdt dieper. Anderzijds.. het heeft geen zin om ons daardoor te laten ontmoedigen! Het doet de goedlachse, creatieve en zeer gastvrije Oegandees geen eer aan!

En misschien kunnen we een steentje bijdragen…

We krijgen namelijk de kans om onze Chiro-ervaringen te delen met het nationale team van Xaveri Uganda en enkele plaatselijke groepen en op die manier dus ook van hen te leren. Vorige zondag was onze vuurdoop! We waren te gast in een jongensinternaat waarvan enkele internen tot de Xaveribeweging behoren. We hadden enkele activiteiten voorbereid voor een 30-tal jongens. De groep bleek algauw uit een 70-tal actieve gastjes te bestaan. Het werd een drukke maar zeer plezante namiddag. En blijkbaar is ons aanbod vrij nieuw. Een bijeenkomst houdt voor hen voornamelijk drills, gebed, welzijnswerk en officiele openingen in. Gelukkig werd ons programma gesmaakt en hopen ze dat we terugkomen. Naast het begeleiden van plaatselijke groepen, proberen we enkele activiteiten op papier te zetten om aan de begeleiding van de jongeren mee te geven, samen met wat info over onze manier van werken in de Chiro. Daarnaast bereiden we ons ook voor op het nationale kamp in december met 2000 jongeren (van 7 – 16 jaar). Hier kijken we echt naar uit! We moeten om 5u45 ons bed uit om de mis voor te bereiden en dit tot aan het ontbijt, hierna is er dan de uiteindelijke viering tot ‘s middag en dit elke dag opnieuw. In de namiddag doen ze allerhande workshops of sportcompetities en ze verwachten duidelijk een ‘activiteit’’ van ons… We weten absoluut nog niet wat we kunnen uitwerken. Volgende keer hierover meer!

Je kan alvast de avonturen volgen op : www.banaanmetpindakaas.blogspot.com