Persbericht: Gebrek aan informatie en sluwe deals ondermijnen de herziening van Congolese

Brussel – 4 augustus 2008 - Aan de vooravond van de beloofde nieuwe onderhandelingen over de mijnbouwcontracten in Congo, roepen Congolese en internationale niet-gouvernementele organisaties (NGO's) de Congolese regering op tot klaarheid en verduidelijking. Nog steeds geeft de Congolese regering geen informatie over het tijdschema of over de criteria voor de onderhandelingen met mijnbouwbedrijven. Men blijft vooral vaag over de inhoud en de referentietermen, zoals beloofd aan particuliere mijnbouwbedrijven door de vice-minister van Mijnbouw Victor Kasongo (i) ‘We zijn nu vier maanden ver in de laatste fase van de mijnbouwherziening en de civiele samenleving wordt in het ongewisse gelaten over wat er aan het gebeuren is’, zegt Jean-Claude Katende, voorzitter van de Congolese mensenrechtenorganisatie ASADHO. ‘De Congolese regering heeft de plicht om aan het parlement uit te leggen wat er nu gebeurt, gezien het cruciale belang van de onderhandelingen voor de Congolese bevolking.’

Het huidige informatiegebrek staat in contrast met de publieke verklaringen die Victor Kasongo, de vice-minister van Mijnbouw, in februari bijna dagelijks aflegde tijdens de Mijnbouwconferentie in Kaapstad. Het werd stil sinds het Ministerie van Mijnbouw in maart aankondigde dat de onderhandelingen met mijnbouwbedrijven zouden worden geleid door een ‘task force’ samengesteld uit hooggeplaatste ministers van de regering. De groeiende twijfels over de onafhankelijkheid en efficiëntie van het proces namen toe door berichten dat de Congolese regering voorstellen voor internationale bijstand verwierp en geen adviesgroep van technische en juridische deskundigen wilde samenstellen ter ondersteuning van deze ‘taskforce’.

‘Het is duidelijk dat niet alle bedrijven op gelijke voet staan. Terwijl de regering probeert enkele nieuwe contracten te blokkeren, laat ze ook toe dat het bedrijf Nikanor de concessies voor de Kamoto mijn binnen haalt (ii) " zegt Patricia Feeney, uitvoerend directeur van RAID.

Ook de ondernemingen van de Israëlische diamantair Dan Gertler, blijven hun greep versterken op de belangrijkste inkomstenbronnen van Katanga, namelijk de koper en kobalt. Hij kondigde onlangs nog een principeakkoord aan over het verwerven van een belang van 25 procent in Anvil Mining Limited (iii)

Congolese en internationale maatschappelijke groeperingen ijveren al lang voor een rechtvaardige en alomvattende herziening van de mijnbouwcontracten. In maart 2008 waren de NGO’s weliswaar tevreden over de publicatie van het verslag van de Commissie, maar ze drukten tegelijk hun ontevredenheid uit over de vertragingen, onduidelijke procedures en een

plots gebrek aan nieuwe informatie. Dit alles heeft het vertrouwen van het Congolese volk in de heronderhandelingen ernstig geschaad. Onlangs verkondigde de Nationale Bisschoppenconferentie van Congo (CENCO) zich bereid om deel te nemen aan de ad hoc herzieningscommissie van de regering (iv.)

‘In de geest van eerlijkheid en publieke verantwoording, zou de overdracht van mijnbouwrechten moeten worden uitgesteld totdat het proces van herziening en onderhandeling is afgerond’ zegt Ruth Beeckmans, politiek medewerker bij Broederlijk Delen. Hoe weten Congolese burgers anders of ze een eerlijke deal krijgen?

 De NGO’s dringen er bij de Congolese regering op aan om:

-- Uitleg te geven over de status van de onderhandelingen en de wijze waarop de publieke belangen worden verdedigd

-- Alle heronderhandelde contracten bekend te maken,

-- Te bevestigen welke contracten geannuleerd werden, naar aanleiding van het herzieningsproces, en wanneer en hoe de opzegging van kracht wordt,

-- Extra inspanningen te leveren om aan de vragen tegemoet te komen van de civiele samenleving en die van de lokale bevolking die rechtstreeks wordt getroffen door de heronderhandeling van bepaalde contracten. Deze groepen werden immers onvoldoende betrokken bij het herzieningsproces.

-- De oprichting van een aparte onafhankelijke ad hoc instantie te faciliteren, bestaande uit voldoende gekwalificeerde vertegenwoordigers van de civiele maatschappij, onafhankelijke advocaten en anderen, die toezicht houden op het heronderhandelingproces en aanbevelingen kunnen voordragen aan de regering.

De NGO’s roepen donorstaten en intergouvernementele organisaties op om:

-- De Congolese regering aan te sporen om informatie over het heronderhandelingproces publiek te maken,

-- Mijnbouwbedrijven aan te zetten om de nieuw overeengekomen termijnen te verduidelijken.

Ondertekenende organisaties:

11.11.11

ACIDH

ASADHO

Broederlijk Delen

Bukavu Sud Kivu La Commission Environnement, Gouvernance des Ressources Naturelles et

Droits des Peuples Autochtones/ Bureau de Coordination de la Société Civile du Sud Kivu

CENADEP Antenne du Kivu

CENADEP

CODELT

Commission Justice et Paix, Belgique

Fatal Transactions

Global Witness

Héritiers de la Justice

NDS

OCEAN

Réseau CREF

Rights and Accountability in Development

Reseau Ressources Naturelles

Voor meer informatie kan u contact opnemen met:

DRC : Jean Claude Katenge, ASADHO +243 997 032 984

Belgie: Ruth Beeckmans, Broederlijk Delen +32 486 799 626

Verenigd Koninkrijk : Lizzie Parsons, Global Witness +44 207 561 6365

Verenigd Koninkrijk: Tricia Feeney, RAID +44 1865 515 982 and +44 779 617 8447

Noot voor de redactie:

Op 20 april 2007 werd een interministeriële commissie opgericht om “1. Contracten tussen

privébedrijven en Congolese staatsbedrijven te bestuderen, 2. de impact van de contracten op

het herstel van de staatsbedrijven en nationale ontwikkeling te onderzoeken, 3. indien nodig,

modaliteiten voor te stellen voor een herziening met het oog op de correctie van eventuele

onevenwichtighedenv. "

De commissie heeft meer dan 60 mijnbouwcontracten tussen privébedrijven en de staat of

staatsbedrijven bestudeerd. De commissie rondde haar verslag af in oktober 2007. Na een

vertraging van enkele maanden heeft de Congolese regering het rapport gepubliceerd op de

website van het Ministerie van Mijnbouw in maart 2008: http://www.miningcongo.cd/. De

regering publiceerde ook een aantal van de brieven met bevindingen die verstuurd werden

naar betrokken bedrijven.

Voor meer informatie:

- National Episcopal Conference of Congo, ‘Call for vigilance to safeguard national

sovereignty and build our destiny’ (in French), 10 July 2008

http://forumrdc.org/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=2

- A Fair Share, www.11.be/fairshare, www.11.be/partequitable,

www.11.be/rechtvaardigaandeel

- NGO-persbericht , “NGO’s positief over publicatie mijncontracten in Congo”, 25 maart

2008.

http://www.broederlijkdelen.be/SharedPubli/WebObjects/SharedPubli.woa/wa/PDA/a?r=

1003116&s=1005379&wosid=O0sguCRHVwnAoaisoMQ58w

- DRC Government press release, “DRC Ministry of Mines publishes full report of the

Mining Contracts Revisitation Commission”, 20 March 2008.

- DRC Government press release, “Publication date announced for revisitation commission

report on DRC’s mining contracts”, 18 March 2008.

- Persbericht NGOs, “ Herziening mijncontracten Congo, Echte oplossing of dood spoor?”,

18 februari 2008.

http://www.broederlijkdelen.be/SharedPubli/WebObjects/SharedPubli.woa/wa/PDA/a?r=

1003077&s=1005379&wosid=O0sguCRHVwnAoaisoMQ58

- Persbericht NGO’s, “NGO’s vrezen dat het herzieningsproces mijnbouwcontracten is

gekaapt”, 4 februari 2008.

http://www.broederlijkdelen.be/SharedPubli/WebObjects/SharedPubli.woa/wa/PDA/a?r=

1003058&s=1005379&wosid=O0sguCRHVwnAoaisoMQ58w

- NGO press release, “International appeal for the publication of the final report of the

ministerial commission on the review of mining contracts in the DRC”, 7 November 2007.

www.globalwitness.org/media_library_detail.php/596/en/international_appeal

- Global Witness report, “The Congolese mining sector in the balance”, 1 October 2007.

www.globalwitness.org/media_library_detail.php/576/en/the_congolese_mining

- “Rapport du groupe d’experts du Forum de la Société Civile sur 12 contrats miniers”,

August 2007.

http://forumrdc.org/index.php?option=com_docman&task=cat_view&gid=45&Itemid=38

- Rights and Accountability in Development: “Key mining contracts in Katanga: the

economic argument for renegotiation”, April 2007.

www.raid-uk.org/docs/DRC_contracts/Economic_Argument_for_Renegotiation.pdf

i Franz Wild, ‘Congo Mining Deal Negotiations to Start Aug. 5, RTNC Reports’, Bloomberg, 29 July 2008.

ii Mr Kabwelulu, Minister of Mines, said “Congo’s Government welcomes the merger …” in Robin Pargamenta, ‘Nikanor and

Katanga Mining merge to create $3.3bn African giant’, The Times, 7 November 2007.

“Officials in the DRC have been kept apprised of the potential Merger and have expressed their support,” in Katanga Mining

Limited and Nikanor PLC, “Recommended Merger of Katanga and Nikanor to Create a Leading African Copper and Cobalt

Company”, 6 November 2007, available at http://www.katangamining.com/kat/media/newsreleases/news2007/2007-11-

06/2007-11-06.pdf

iii The Canadian Press, « Family trust to buy 25 per cent stake in Anvil Mining for C$296 million cash », 10 juillet 2008.

iv National Episcopal Conference of Congo, ‘Call for vigilance to safeguard national sovereignty and build our destiny’ (in

French), 10 July 2008.

v Arrêté ministériel no 2745/cab.min/Mines/01, 20 avril 2007