Kinderen, jongeren en cultuur in de bezette Palestijnse gebieden

Theater Day Productions, opgericht in 1995, is werkzaam in de Gazastrook en Hebron, een stad op de Westelijke Jordaanoever.  De humanitaire situatie in Gaza was altijd al erbarmelijk maar sinds Israëls volledige afsluiting van het gebied na de machtsovername door de Islamitische Palestijnse verzetsbeweging Hamas in 2007, balanceert de bevolking op het randje van een menselijke catastrofe.
Hebron is één van de taaiste steden op de Westelijke Jordaanoever, sinds een vijfhonderdtal Israëlische kolonisten, beschermd door vierduizend Israëlische soldaten, besloten midden in het Palestijnse hart van de stad te gaan wonen. Hierdoor werden Palestijnen gedwongen hun huizen en winkelpanden achter te laten. Er heerst altijd een gespannen sfeer en de Palestijnse bevolking lijdt dagelijks onder het geweld van de kolonisten.
In deze twee gebieden is het voor de Palestijnse jeugd dan ook erg zwaar om te (over)leven.

Theater Day Productions integreert drama, theater en andere creatieve expressievormen in het dagelijkse leven van kinderen en jonge mensen in Palestina. Zo ontdekken en ontwikkelen ze hun talenten en zichzelf. De kinderen en jongeren leren hun leefwereld op een kritische en creatieve manier interpreteren en op vredevolle wijze conflicten oplossen. TDP bouwt op deze manier mee aan de fundamenten voor vrede en respect voor kinderrechten. De jeugd kan actief deelnemen aan deze creatieve expressievorm of er als publiek gewoon van genieten.

Werking van de partnerorganisatie  

TDP brengt toneelstukken, organiseert theaterworkshops en de productie van tekenfilms door en voor kinderen en leidt toekomstige trainers op. De organisatie verzorgt voorstellingen in Palestijnse scholen en vormt onderwijzers in het gebruik van drama als educatief middel. In 2007 bereikte TDP 87.138 kinderen en 23.996 volwassenen.

Toneelstukken

Jaarlijks worden er twee stukken geproduceerd en 250 voorstellingen opgevoerd voor scholieren en hun leerkrachten. De voorstellingen handelen over het dagdagelijkse leven van Palestijnse kinderen die de onderwerpen vaak zelf aandragen. Moeilijk bespreekbare zaken komen zo op tafel. Dit draagt bij tot de verwerking van traumatische gebeurtenissen. Maar de stukken kunnen net zo goed dolkomisch zijn. Alle voorstellingen zijn doorspekt met de Palestijnse hedendaagse cultuur of de Arabische traditie. De medewerkers van TDP schrijven hun teksten zelf. Na elke voorstelling wordt het toneelstuk uitgebreid besproken met de kinderen.

Een voorbeeld van zo’n toneelstuk is het stuk ‘The Walking Boy’. Theatre Day Productions maakte hiermee furore in 2002. De voorbereidingen van dit theaterstuk begonnen aan het begin van de tweede Intifada (volksopstand). Wekelijks werden er kinderen gedood, terwijl andere kinderen toekeken hoe begrafenisprocessies hun huizen passeerden. ‘The Walking Boy’ gaat over Omar, een doodgewone Palestijnse jongen en zijn dromen, herinneringen en fantasie. Als het stuk begint is Omar net neergeschoten. Ziek en in shocktoestand ziet hij fragmenten uit zijn leven aan zich voorbijgaan.
 In de workshop na de voorstelling vragen de acteurs de kinderen in het publiek te reageren op wat ze gezien hebben. Wat voelden ze erbij? Naar aanleiding van de reacties worden sommige scènes opnieuw gespeeld, en wordt er gekeken naar wat er gebeurd zou zijn als één van de personages anders had gereageerd of gehandeld.

Workshops

Theatre Day Productions organiseert jaarlijks ongeveer twintig dramaworkshops. Elke workshop duurt drie weken en leert groepen van telkens twintig kinderen hoe ze zich ongeremd kunnen uitdrukken. Na elke workshop voeren de kinderen hun stuk op voor hun ouders, familie, vrienden en de gemeenschap.
Daarnaast organiseert TDP workshops rond videoanimatie. Tijdens deze workshop leren de kinderen eenvoudige tekenfilmpjes maken. De onderwerpen vloeien voort uit hun eigen fantasie of de harde realiteit. Deze workshop vindt jaarlijks minstens dertig keer plaats.

Bij TDP krijgen kinderen ook de kans hun eigen theaterproductie op poten te zetten waarmee ze dan optreden in verschillende scholen. De acteurs leiden na de voorstelling uiteraard zelf de besprekingen over hún toneelstuk. Een dergelijke workshop neemt ongeveer twee maanden in beslag.

Het organiseren van een dramafestival behoort ook tot de werking van deze tot creativiteit aanzettende organisatie. De festivals vinden plaats in vluchtelingenkampen of dorpen. Gedurende twee en een halve maand kunnen de leden van een kleine gemeenschap deelnemen aan zes workshops waar een zestal producties worden voorbereid. Tijdens het daaropvolgende meerdaagse festival worden alle producties, tekenfilmpjes en theaterstukken opgevoerd.

Training
Jongvolwassenen die gebeten zijn door de acteermicrobe en anderen ook warm willen maken voor het theater kunnen bij Theatre Day Productions een opleiding tot trainer volgen. Deze opleiding duurt drie jaar. Tijdens die drie jaar bouwen de studenten aan de hand van workshops, lessen en stage voldoende kennis op om anderen te trainen. Na afloop zetten sommige leerlingen zelf theatergroepen of maatschappelijke organisaties op die door middel van theater voorlichting geven.
Daarnaast organiseert TDP jaarlijks verschillende trainingen rond theaterkunsten, kunstmanagement, theatertechniek (verlichting, geluid, design) en drama voor gevorderden.

Lobbyen voor drama
TDP biedt speciale vierdaagse workshops aan voor leerkrachten. Ze leren hoe ze drama en theater kunnen verwerken in hun lessenpakket en wat voor invloed dit heeft op hun leerlingen.
Nadat ze een maand de theorie in de praktijk omgezet hebben, worden de leerkrachten geëvalueerd.
Om drama als een vaste waarde te laten integreren in het officiële lessenpakket van de Palestijnse schoolgaande jeugd organiseert Theatre Day Productions allerlei campagnes. Via conferenties, de publicatie van onderzoeksresultaten en de workshops voor leerkrachten tracht TDP verscheidene actoren binnen het Ministerie van Onderwijs op regionaal en nationaal vlak te overtuigen zonder een politiek standpunt in te nemen. Bovendien bouwde TDP door zijn uitstekende reputatie een goede band op met de Verenigde Naties die de helft van de scholen in Gaza beheren. Hierdoor nemen deze scholen drama op in hun curriculum. Theatre Day Productions werkt ook mee aan de jaarlijkse Zomerspelen die de Verenigde Naties organiseren voor 200.000 kinderen.

Getuigenis

‘Als tiener was ik op weg naar Libanon om me als kamikazepiloot met een zweefvliegtuig op een Israëlische stad te storten. Tijdens het afscheidsbezoek van mijn moeder in Gaza woonde ik toevallig een voorstelling van Theater Day Productions bij en besloot te blijven. Ik begon mijn carrière bij TDP als loopjongen, vervoegde al snel het technische team en stond na twee jaar voor het eerst op het podium. Drie jaar later had ik het volledige curriculum doorlopen en werd ik acteur en dramatrainer bij TDP. Ik schreef en registreerde verschillende stukken. Ik verslond de voortgezette opleidingen en stond op het podium in Nederland, Polen, Duitsland en Oostenrijk. Ondertussen ging ik ook terug naar school en behaalde mijn diploma secundair onderwijs. Het behalen van dit diploma was tijdens de eerste Intifadajaren wat in de vergeethoek geraakt. Naarmate Theater Day Productions in Gaza groeide, werkte ik een alternatief curriculum uit voor TDP. Een éénjarige opleiding voor jongvolwassenen die theater en drama willen gebruiken als artistiek hulmiddel maar zelf niet de ambitie hebben om op het podium te staan. Onlangs werd ik artistiek directeur van Theater Day Productions en werk ik dagelijks  mee aan de organisatie van dit theaterparadijs voor jongeren in het geweld van Gaza.’  Rafat Al Aydeh, artistiek directeur Theater Day Productions.