Israel-Palestina: Dromen zijn bedrog ?!

Een hit van Marco Borsato van een tijdje geleden. Die kwam mij voor de geest bij het lezen van een paar berichten in kranten. De Libre Belgique bracht een “publireportage gratuit” met als titel « Israël, du rêve à la réalité ». NRC-Handelsblad blokletterde « Veel Israëliërs zien geen noodzaak tot echte vrede ». Diezelfde krant bracht enkele dagen later “Palestijnen dromen van een eigen luchthaven”. Bij het lezen hiervan bekroop me een raar gevoel.

Aan de ene kant heb je een Israëlische gemeenschap die met heel veel energie werk maakt van haar toekomst. Wat mij opviel in de genoemde publi-reportage was het duidelijke verband tussen economie en militaire prioriteiten. Waar wij in Vlaanderen jaren geleden bedrijfjes zagen ontstaan als spin-off van academische activiteiten is het in Israël overwegend spin-off van militaire activiteiten. Op die manier wordt veiligheid niet alleen een politiek maar ook en vooral een financieel-economische prioriteit. Israël investeert vooral in elektronica, waterbehoud en –behandeling, geneeskunde enz.

Daarnaast heb je Palestijnen die van hun kant ook aan de toekomst denken. De plannen voor een luchthaven op het grondgebied van de Westelijke Jordaanoever bestaan. Een ander idee is het heraanleggen van de treinverbinding Damascus – Haifa. Alleen moet de betrokken Palestijnse minister wel toegeven dat deze plannen volledig afhankelijk zijn van de Israëlische terugtrekking uit de Westelijke Jordaanoever, het ontmantelen van de vele nederzettingen en uiteindelijk het uitroepen van de Palestijnse onafhankelijkheid. De man wil niet toegeven dat al deze obstakels hem zouden kunnen beletten zijn plannen uit te voeren. De realiteit van elke dag leert ons dat zijn plannen vandaag met veel goede wil als “dromen” moeten omschreven worden. De ondertitel van het bewuste artikel luidde dan ook: “Maar Israël zal geen toestemming geven en een onafhankelijke Palestijnse staat is nog ver weg”.

En dan is er nog de perceptie van de Israëli’s zelf. Filosoof Avishai Margalit formuleert het als volgt: “Een Israëliër leeft met de gedachte dat het morgen oorlog kan zijn, en overmorgen vrede. Maar meestal zitten we er tussenin”. In zijn boek “Compromissen en verrotte compromissen” schrijft hij o.a. dat Israël het sluiten van compromissen verleerd is, want….. “juist het niet sluiten van compromissen brengt ons land momenteel rust……”

Hoogleraar Politicologie Tamar Hermann stelt het nog anders: “Het gaat hier uitstekend dank u. Laat dat nu net het probleem zijn. ….Er staat letterlijk een muur die Israël ver houdt van het probleem van de Palestijnen. Het is onzichtbaar geworden in het dagelijkse leven”. Lotahn Raz, een jonge Israëlische schrijver en vertaler, voegt hier nog aan toe: “De mensen om me heen willen vrede natuurlijk. Maar als je doorvraagt, komt de opmerking: Israël is superieur en heeft nu de eigen leefomstandigheden in de hand. Waarom moeten we dat omgooien.”

Naast het vertoon rondom de onderhandelingstafel die nu alweer enkele maanden leeg staat, wijzen bovenstaande vaststellingen dat Israël op dit ogenblik tevreden lijkt met de situatie. De Muur, het versnipperen van de Palestijnse gebieden tot een gruyèrekaas, het afgrendelen van de Gazastrook, heeft het beoogde resultaat bereikt: minder aanslagen in Israël.

Het is een onheilspellende vaststelling dat de verdeeldheid binnen de Palestijnse gemeenschap o.a. gevoed wordt door de steun die Fatah ontvangt (van de VS en Europa) en het blijven ontkennen van de realiteit van Hamas in Gaza. Elk redelijk denkend persoon mag vrezen dat zulke “schijnvrede ” zou kunnen leiden tot een Palestijnse burgeroorlog, gevoed door fundamentalistisch georiënteerde staten en groeperingen (zoals Iran en Hezbollah). Op zijn beurt gevolgd door de reactie van een verontruste Israëlische gemeenschap die hierin het bewijs zal vinden dat je met de Palestijnen toch niet kan onderhandelen. Of het dan Intifada III wordt of een naam die het Israëlische leger bedenkt; het resultaat blijft hetzelfde: “We wachten zo lang als kan met ontwaken uit de droom”.