Het geweld in Orissa

De afgelopen weken bereikten ons heel veel onrustwekkende berichten uit de deelstaat Orissa (voortaan: Odisha) in India. Verschillende districten werden getroffen door een golf van geweldplegingen van Hindoe-extremisten tegen Christenen. De directe aanleiding was de moord op 23 augustus op hindoeleider Swami Lakshmananda Saraswati en enkele van zijn volgelingen. Hoewel onterecht (maoïstische rebellen eisten de moord op), gingen verdachtmakingen uit naar de Christelijke gemeenschappen. Er ontstond een ongeziene brutale woede uitbarsting. Gebouwen van parochies, congregaties en ngo’s werden platgebrand. Het meest getroffen district is Kandhamal, maar ook Koraput, Rayagada, Gajapati,… Duizenden mensen sloegen op de vlucht en zochten een onderkomen in het woud. Zij hebben angst om terug te keren naar hun dorpen. Sommigen zochten een onderkomen in voorlopige opvangkampen. Naar verluidt hebben 5000 mensen, vooral dalits en tribals, hun onderkomen gezocht in zeven opvangkampen.

Orissa staat traditioneel bekend als een staat waar gemeenschappen vredevol met elkaar samenleven. De bevolking laat zich ook niet zomaar door extremistische strekkingen inpakken. Maar, na drie weken van onlusten blijft de toestand toch nog heel gespannen. Vorige week werd opnieuw geweld gesignaleerd, vooral in Kandhamal district. Het geweld heeft onmenselijke proporties aangenomen zoals verkrachting van religieuzen, het in brand steken van weeshuizen, mensen levend verbranden, gif in de ogen strooien dat blindheid veroorzaakt. Afrekeningen tussen verschillende etnische groepen vermengen zich nu ook met de spanningen tussen hindoes en christenen.

Partnerorganisaties van Broederlijk Delen die in dit gebied werken, werden ook getroffen door deze gebeurtenissen. Medewerkers van de partnerorganisatie SEARCH werden het slachtoffer van pijnlijke vernederingen, beschuldigingen en grove vernielingen van hun centrum. SFDC sloot zijn kantoor uit vrees voor aanvallen. AKSSUS medewerkers bleven in de stad. WORD rapporteerde over een heel gespannen situatie in hun werkgebied. De relaties tussen de hindoes en christelijke gemeenschappen zijn grondig verstoord. De politie is begonnen met een onderzoek, maar de verdachte aanstokers van het geweld verschuilen zich, bijvoorbeeld zoals in Boipariguda, Koraput district, waar SEARCH werkt. Priester J. Areeckal van SEARCH heeft intussen een veilig onderkomen gevonden maar is nog steeds op de vlucht.

Toch bereiken ons in dit drama ook hoopvolle berichten van solidariteit en acties.
Enkele voorbeelden: Hindoefamilies die Christenen onderdak geven; SEARCH die over hun sociaal werk in de dorpen gaat praten met de bredere (hindoe)-gemeenschap om zo ook de onterechte beschuldiging van bekeringswerk te ontkrachten; medewerkers van SFDC die moedig terugkeren naar de dorpen om de mensen bij te staan in hun verdriet en angst en samen met hen vredesacties opzetten; organisaties die met hun team praten over andere vormen van geloofsbeleving en religieuze vieringen; journalisten die eerlijk verslag uitbrengen over de geweldplegingen door extremistische hindoes; netwerken van ngo’s en basisleiders die petities en briefschrijfacties opzetten om een grondig onderzoek naar de gruweldaden en bescherming van burgers, in het bijzonder de christelijke minderheid, op te eisen.
Verschillende middenveldgroepen roepen de overheid op om de nodige omkadering te bieden voor het oprichten van vredescomités waarin ook civiele groepen vertegenwoordigd zijn.
In heel het land sloten op 29 augustus alle Katholieke scholen hun deuren uit solidariteit met de slachtoffers in Orissa.


Op 3 september stuurde Broederlijk Delen samen met de Franstalige zusterorganisatie Entraide et Fraternité een brief aan Minister van Buitenlandse Zaken K. De Gucht. We hebben de veelzijdigheid van het conflict toegelicht en aangedrongen op een effectief optreden van de Indiase overheden, zowel in Odisha als nationaal, om de mensenrechten van alle burgers te beschermen.
Op Europees niveau werd samen met CIDSE – International Cooperation for Development and Solidarity, een persbericht verspreid op 2 september.

Broederlijk Delen blijft de situatie op de voet volgen en zal regelmatig berichten aanvullen op de website. Wij veroordelen krachtdadig de moord en het geweld en roepen op tot dialoog en verzoening tussen de verschillende gemeenschappen in Odisha.