Dag 1: Op vredespelgrimage naar Israel en de Palestijnse gebieden ...

Een pelgrimage is een reis die iemand om geloofsredenen onderneemt. Bijvoorbeeld naar de plek die een belangrijke rol gespeeld heeft in de (ontstaans)geschiedenis van een bepaalde godsdienst. Israël speelt de  hoofdrol in de ontstaansgeschiedenis van de drie monotheïstische godsdiensten. Wij, vredespelgrims uit België, landen in Tel Aviv, nemen de bus en logeren de eerstvolgende dagen in Mount Scopus Hotel in Oost-Jeruzalem in de wijk Sheikh Jarrah. We belanden onmiddellijk in het heetst van de strijd : ook hier - in dit Palestijns gebied - zijn kolonisten bezig met een nederzetting. Ze beroepen zich op eigendomsrechten van voor 1948! Een uitzichtloze en absurde situatie.
Jeruzalem, 'groot en onvolprezen is onze stad', zegt Psalm 48.  Op donderdagochtend bezoeken we de Tempelberg, een concentratie van belangrijke monumenten: de Klaagmuur, de Rotskoepel, de Al-Aqsamoskee. Het bezoek van Ariel Sharon aan deze plek in 2000 was de druppel die de emmer deed overlopen. De tweede Intifada was een feit. Jonge moslims tussen 18 en 40 zijn hier - ook nu - niet toegelaten, de veiligheid wordt streng bewaakt. Dit is het centrum van de wereld, maar ook de plek van het laatste oordeel.
13% van het gebied Jeruzalem voor 40% van de Palestijnse bevolking, is dat rechtvaardig?
Alles wordt hier opgedeeld, in de oude stad heb je een joodse wijk, een moslimwijk, een christelijke en Armeense wijk. En regelmatig veranderen de kaarten.  Er is een totale scheiding tussen Israëli’s en Palestijnen.  Die ‘segregatie’ laat zich voelen op alle terreinen : transport, bewoning, infrastructuur, beplanting, dienstverlening, … Het verschil valt heel erg op als we in de namiddag de nederzetting Ma’ale Adumim bezoeken en daarna naar Bethanië gaan, eeuwenoud pelgrimsgebied, nu in twee gesneden door de Muur.  Wat we daar zien, grenst helemaal aan het ongelooflijke. Zelfs de bewoners konden niet geloven dat de eeuwenoude weg naar Jericho en Damascus ooit zou afgesloten worden. Intussen is Jeruzalem gescheiden van … Jeruzalem door een muur van schande, 9 m hoog en nog gedeeltelijk ‘under construction’. Rajae Mukahal, een Palestijn met familiewortels in Jeruzalem die teruggaan tot voor de tijd van Jezus,  vertelt het verhaal. “I do not agree” is zijn boodschap.  Geëmotioneerd vertelt hij hoe hij op een dag een brief vindt met het verzoek om zijn woning binnen zeven dagen te verlaten, ze zou vernield worden, de Muur moest er komen.  Slechts één voorbeeld van de impact van de muur, en vooral van de politiek van de Israëli’s.  Zijn jongste zoon die school liep in Jeruzalem moest een andere school zoeken.  De weg naar school is nu 19 km, bezaaid met obstakels, checkpoints en ander oponthoud. Het werd een uitputtingsslag voor de jongste : elke dag om 4 u opstaan, om 5 u in de namiddag pas terug, moe getergd door veelvuldige controles. Voor elke afspraak vertrekt Rajae zelf anderhalf uur vroeger, terwijl het eigenlijk – zonder checkpoints – hooguit 15 minuten duurt om op de bestemming te geraken. De muur is geen oplossing, vindt hij.  Het is ook geen afscheidingsmuur, maar een manier om mensen te controleren, om zoveel mogelijk land te in te palmen op  om – het – even – welke – manier, gaat hij verder.  Maar zelf geeft hij niet op.  “Open, open, open, moet het zijn”.  Thé Lau zingt het. Rajae Mukahal zegt het.  Gastvrij en joviaal als hij is, nodigt hij de hele groep pelgrims uit bij hem thuis voor koffie of thee. 
Na één dag is het mij - een klein beetje – duidelijk geworden.  Het ultieme doel van Israël is : zoveel mogelijk land met zo weinig mogelijk Palestijnen. Het is ontstellend op welke uitgekiende manieren het dat doel wil bereiken.  Het is ook beangstigend om te zien hoe de scheiding van de bevolkingsgroepen in de praktijk werkt : er is geen contact, geen mogelijkheid tot ontmoeten, Israëli’s en Palestijnen  zijn veroordeeld elkaars vijand te zijn.  Er is weinig uitzicht op een oplossing, slechts kleine tekenen van hoop. 
Misschien begint vrede wel in ons eigen hart. “Als één iemand verandert, kan alles veranderen”, zei Frans Bauwen - Witte Pater en vurig verdediger van de oecumene - vanavond in de prachtige Romaanse Sint-Anna basiliek.  Door de akoestiek weerklonk het duizend maal … En daarna liet Véronique de ‘hemelse’ Soerat al-fatiha uit de Koran horen : “Lof zij God, U vragen wij om hulp. Leid ons op de juiste weg, de weg van hen aan wie U genade geschonken hebt, op wie geen toorn rust en die niet dwalen.”