Colombia: in het oog van de internationale gemeenschap

Er gaat geen maand voobij, of Colombia is onderwerp van een of andere aanklacht of internationaal rapport.  Het gaat dan ook om een land dat na meer dan veertig jaar nog steeds verwikkeld zit in een gewapend conflict, waarvan de burgerbevolking het grootste slachtoffer is. Het conflict is in dergelijke mate ontaard, dat het beeld opdoemt van een mislukte staat, waar de mensenrechten systematisch geschonden worden en straffeloosheid zege viert.

update 24/06/09:
De Speciale Gezant van de VN heeft ondertussen zijn missie naar Colombia (8-18 juni) afgerond. Zijn bevindingen zijn hier te lezen in het Engels.

Phillip Alston, de speciale gezant van de VN, is sinds 9 juni 2009 op missie in Colombia om de alarmerende stijging van het aantal standrechtelijke executies te onderzoeken. De mensenrechtenorganisaties werken reeds jarenlang rond dit thema, maar het kreeg pas brede aandacht in juli 2008, bij het losbarsten van het schandaal van de zgn. “falsos positivos” (valse wapenfeiten). Toen doken er 11 vermiste jongeren uit Soacha (nabij Bogotá) op in een ver afgelegen massagraf, gekleed in guerrillauniformen.  Een intern onderzoek van het ministerie van defensie wees uit dat het om een geplande misdaad ging van militairen van lagere rangorde. Zij ontvoerden de jongeren, brachten ze om en presenteerden ze als uitgeschakelde guerrillastrijders. Tot dergelijke uitwassen leidt de drang  om resultaten te tonen in het uitschakelen van de guerrilla en de praktijk van beloningen zoals extra verlof, bonussen of promotie per gedode guerrillero. Lees hier in het Engels het meest recente rapport van onze partnerorganisatie CINEP over standrechtelijke executies in Colombia.

Dit is slechts één van de dossiers waaruit blijkt hoe het gesteld is met de mensenrechten in Colombia. De Europese Vakbondenconfederatie schreef een brief aan Barrosso, president van de Europese Commissie, om erop te wijzen dat Colombia één van de gevaarlijkste landen ter wereld blijft voor vakbondsactivisten en waar arbeidsrechten systematisch worden geschonden. Ze pleitten ervoor dat de Europese Unie geen vrijhandelsakkoord zou sluiten met Colombia zolang er niet meer garanties zijn voor vakbonden en hun leiders.

UNICEF gaf een rapport uit, waarin aangeklaagd wordt dat er jaarlijks minstens 5000 kinderen in Colombia stierven aan ondervoeding. Dat terwijl Colombia gecatalogeerd staat als een middeninkomenland, met een relatief hoge ontwikkelingsstandaard.

Het Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten klaagde in een recent rapport de penibele situatie aan van de Afrocolombiaanse gemeenschappen. De Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor Vluchtelingen veroordeelde in recent publiek communiqué de aanhoudende bedreigingen aan het adres van mensenrechtenactivisten, inheemsen, ontheemden en functionarissen van de openbare ombudsdiensten. Met de regelmaat van de klok ontvangen we bericht over bedreigingen of intimidaties aan het adres van partners zoals CAJAR, Corporación Juridica Yira Castro, Justicia y Paz en CRIC.

Tegelijk regent het schandalen zoals de illegale praktijken die uitlekten van de Colombiaanse veiligheidsdienst DAS, die zonder gerechtelijk bevel rechtsmagistraten, politieke leiders en journalisten afluisterde. Ook op de corruptie-index en op de globale vredesindex scoort Colombia bedroevend laag.  Ondanks alles doet de huidige regering er alles aan om in het zadel te blijven. Bij de eerstvolgende verkiezingen (in 2011), wil het establishment koste wat kost dat het gevoerde veiligheidsbeleid verdergezet wordt , door president Uribe via een grondwetswijziging een derde ambtstermijn te bieden.