Brutale moord op rechter Gloria Gaona in Colombia

Steunpunt Emmanuel Raison bericht vanuit Colombia over de brutale moord op rechter Gloria Gaona in het Noordwesten van het land. De zaak heeft hem in het bijzonder getroffen, omdat de ooggetuige van de moord een goeie vriendin des huizes is. “Vroeg of laat, voorbij de cijfers en rapporten, wordt je hier in Colombia geconfronteerd met situaties waar familieleden of vrienden in betrokken zijn. Dan wordt de dimensie van de menselijke tragedie in Colombia in al zijn volheid duidelijk.”

Op 22 maart werd rechter Gloria Constanza Gaona Rodriguez op straat neergeschoten in Saravena, in het Noordwestelijke departement Arauca, aan de grens met Venezuela. Gloria Gaona was belast met het onderzoek van een spraakmakende zaak die eind 2010 aan het licht kwam en de emoties hoog deed oplopen. Het betreft een geval van verkrachting van twee jonge meisjes, waarvan één achteraf vermoord is teruggevonden, samen met haar twee kleine broertjes begraven in een massagraf.  Een luitenant van het leger uit Tame, Arauca staat onder verdenking.

Vlak voor haar dood kloeg rechter Gaona publiek de manoeuvres aan van de militaire verdediging in de zaak van de verkrachte en vermoorde kinderen van Arauca. Ze weigerde ook om de verdachte voorwaardelijk vrij te laten. De advocaten van de verdachte militair behoren tot de DEMIL, een speciale eenheid die onlangs is opgericht binnen het Colombiaanse leger om rechtsbijstand te geven aan militairen die verdacht zijn van schendingen van de mensenrechten. DEMIL staat erom bekend rechtszaken enorm te rekken en te voorkomen dat de waarheid aan het licht komt. De reputatie van het leger gaat boven alles, niet alleen boven de rechten van de slachtoffers, maar ook boven de gerechtelijke procedures en normen. In de zaak van Arauca werd de vader van de slachtoffertjes bedreigd omwille van de verklaringen die hij heeft afgelegd. Hij heeft de streek moeten verlaten.

De assistente van de rechter, een laatstejaarsstudente rechten, vergezelde haar op het moment van de feiten. Ze ontsnapte als bij wonder aan de dood, maar is van de ene op de andere dag in een totaal ander leven terecht gekomen. Gezien de spanningen rond het werk van haar rechter opliepen, hoopte ze om snel haar praktijk af te ronden en terug te keren naar haar geboortestreek. Nu zit ze midden in een gerechtelijk onderzoek, wordt belaagd door journalisten en staat permanent onder toezicht van de politie en het leger. Ze is zwaar getraumatiseerd door de koelbloedige moord en doodsbang want als hoofdgetuige verkeert ze permanent in gevaar.

Uit verder onderzoek zal moeten blijken of Gaona’s drang om de rechten van de slachtoffers te verdedigen haar het leven heeft gekost of dat er een ander motief in het spel is. Het gerecht sluit immers niet uit dat de moord gepleegd is door de guerrilla.

In Colombia zijn in het afgelopen jaar reeds 3 rechters vermoord door huurlingen. FASOL, een stichting die zich inzet voor de Colombiaanse rechters staat nu de familie van de vermoorde rechter en de assistente bij. Volgens FASOL zijn sinds 1989 al 287 functionarissen van het gerechtelijke apparaat vermoord in Colombia. De inspanningen die de regering heeft aangekondigd om rechters, functionarissen en kroongetuigen te beschermen, leveren tot nu toe geen resultaat op. Zowel de vakbond van de juridische sector als ngo’s die de slachtoffers van de zaak in Arauca ter harte nemen, eisen dat de rechtszaak naar Bogotá verplaatst wordt. Maar, na de moord op de rechter, is de zaak voorlopig enkel overgebracht naar de departementshoofdstad. Hiermee zullen de risico’s omtrent deze zaak niet substantieel verminderen.