Annapolis: droom, realiteit of nachtmerrie?

Jessika Devlieghere schreef haar ontmoetingen en impressies neer. Ze is de lokale vertegenwoordiger van Solidarite Socialiste in Palestina en bovendien vrijwillige medewerker bij The Palestinian Circus School, een partnerorganisatie van Broederlijk Delen.

Maandag 12 november, Oost Jeruzalem.

Met een missie van Progres Action Cultures op politiek toer door Jeruzalem, stappen we in Shuafat kamp uit om een zoveelste close-up van de muur te maken. Omnipotent overal aanwezig, sluipend door heel de West Bank. Waar je ook kijkt herhaalt het patroon zich: Palestijnse overbevolkte steden, vluchtelingenkampen en dorpen leunen aan tegen de muur, geen meter land wordt overgelaten voor landbouw of demografische groei. Aan de andere kant van de muur: settlements en veel land, om de natuurlijke groei van de illegale settlements toe te laten. Een uur later staan we voor de muur in Al Ram. Langs alle kanten waar je kan kijken, potdicht. Hier geen muur tussen Israëli 's en Palestijnen, een muur van 9 meter hoog in het midden van een dorp. De realiteit voor het merendeel van de 730 km lange muur. De straten van het dorp letterlijk in twee gedeeld. Buren en familie die plots in een ander land wonen. Een mogelijkheid om van de ene naar de andere kant te gaan is momenteel onder de grond, door de rioleringspijp. We staan te kijken en een voor een komen ze erdoor gekropen. Mensen als ratten door de rioleringspijp, om naar hun werk of naar school te gaan. We staan als verstijfd het tafereel gade te slaan. Voor de veiligheid van Israël? Facts on the ground. Daar wordt niet meer over onderhandeld in Annapolis.

Ik vraag onze gids wat hij denkt dat ons te wachten staat in de volgende maanden. Veel bloed antwoord hij. Nog meer dan we al gezien hebben. Kans op vrede?, vraagt iemand hem. Waar heeft u het over?, vraagt hij terug. Kent u dat vrede tussen twee volkeren waarvan 1 volk tot op vandaag volledig wordt vernietigd? Wat begrijpt u onder vrede? Het vergeten van het Palestijnse recht op een rechtvaardig leefbaar leven? Over welke vrede spreekt u?

Volgende week spreken ze over vrede in Annapolis.     
 
Dinsdag 13 november, Bethlehem. 

We rijden binnen via checkpoint 300. Opnieuw muur voor zover je kan zien. Opnieuw hetzelfde patroon. Na een bezoek aan de geboortekerk van Jezus, en een gesprek met een 83 jarige enorm militante franciscaanse priester, duiken we de oude stad in. Een mooi centrum, maar geen enkele toerist te bespeuren. Nochtans is Bethlehem een wereldpatrimonium (niet erkend door de UNESCO en dus ook niet beschermd, aangezien enkel staten die erkenning kunnen aanvragen, en Palestijnen hebben nog steeds geen staat). De wieg van het christendom behoeft blijkbaar geen uitzondering om haar toch van de ondergang te redden. De toeristische sector, de grootste bron van inkomen voor de stad is bijna dood. Van de gemiddeld 900.000 bezoekers per jaar voor het uitbreken van de tweede intifada in 2000, telt men er nu 270.000 per jaar. Waar vroeger een groot deel van die toeristen in Bethlehem verbleef  - tot 260.000 overnachtingen in 2000 - boekte men in 2005 nog 39.000 overnachtingen. De sector is nog 15-20% van wat het daarvoor was. Het toerisme dat er nog komt zijn de honderden bussen per dag die stoppen voor de ingang van de geboortekerk. De mensen worden gedropt voor een bezoek aan de geboortekerk en dan weer de bussen is, rechtsomkeer richting Jeruzalem. In Bethlehem blijft geen cent hangen.

We lopen de oude stad uit door een straat waar het vuilnis zich ophoopt. Al vier maanden worden de huisvuilmannen (en alle andere ambtenaren) alweer niet uitbetaald: geen geld bij het stadsbestuur. Een zoveelste gevolg van de Europese, VS en Israëlische sancties tegen de Hamas zege in 2006. Al drie dagen liggen de vleesbonen, de groenten en alle mogelijke afval door elkaar te rotten onder de zon in het midden van de oude stad. De eigenaar van de souvenirshop enkele meter verder waar de groep zich arm koopt, lacht omdat hij nog eens wat inkomen heeft. Enkele minuten later vertelt hij me bitter dat we in Palestina op een vulkaan leven. Weinig te merken van de zee van hoop op vrede.       

30% van het grondgebied van Bethlehem is geannexeerd: voor de muur, voor de setllements die er rond liggen, voor de uitbreiding van Jeruzalem onder Israëlisch bestuur, voor de by-pass roads richting Hebron en de zuiderse settlements, voor de bedevaartplaats van Rachels Tomb... Voor de veiligheid van Israël. Duizenden Palestijnen leven opeengepakt in vluchtelingenkampen vlak naast de muur, militaire kijktorens rondom hun huis, legerjeeps met militairen die elke avond rond het kamp patrouilleren en schieten op wat er beweegt, kinderen, katten .. Facts on the ground, heet dit in het 'vredesonderhandelingen-jargon'. Onomkeerbare feiten die een deel van de 'realiteit' van de tweestaten oplossing zullen worden in de vrede van Annapolis.   
   
Zaterdag 17 november 2007

Na'el Abd al-Rahman Khamis al-Kordi (21), van Sheikh Radwan buurt in Gaza City, kankerpatiënt, sterft omdat zijn conditie zwaar achteruitging. De kanker bij Na'el werd ongeveer 18 maanden geleden vastgesteld. Op dat moment vroeg de familie een toelating van Israël voor een behandeling in een Israëlisch hospitaal. De aanvraag werd geweigerd en de familie reisde met hun zoon naar een Egyptisch hospitaal. Na behandeling reisden ze terug naar Gaza, met een volgende afspraak in Egypte in Juni 2007.De permanente sluiting van Rafah door het Israëlisch leger, de enige overgang tussen Gaza en Egypte, verhinderde dat Na'el naar Egypte kon reizen. Zijn toestand ging snel achteruit vanwege de afwezigheid van medische zorgen in Gaza. De familie diende drie aanvragen in voor toelating tot een Israëlisch hospitaal. Drie maal werd de aanvraag afgekeurd. De laatste poging was op 31 oktober 2007 via de liason officer van het ministerie van gezondheid en met tussenkomst van Artsen Zonder Grenzen. Maar opnieuw kreeg de familie geen antwoord. De situatie van de jongen ging gestaag achteruit en op zaterdag 17 november stierf hij.  

Op 28 oktober begaf M. A-J, een andere kanker patient, zich naar Erez. Dit nadat hij al tweemaal probeerde toegang te krijgen vergezeld van familieleden. Maar tweemaal werd hij geweigerd vanwege de 'veiligheidsdossiers' van de begeleidende familieleden. M. kreeg een toelating voor hem alleen. Op 28 oktober begeeft hij zich alleen naar Erez om 6u30 's ochtends. Het Israelisch leger houdt hem de hele dag tot 17u30 vast in Erez en stuurt hem dan weer naar huis. Reden: de regels zijn veranderd: een patiënt mag niet zonder begeleiding van een familielid Erez verlaten.

Een derde kankerpatiënt, Mahmoud Taha, 23 jaar sterft enkele kilometers voorbij Erez op 28 oktober 2007. Na enkele behandelingen in Gaza in september en begin oktober werd hij doorverwezen naar een Israëlisch hospitaal voor dringende verzorging. Op 18 oktober begeeft hij zich een eerste keer met z'n vader naar Erez. Z'n vader wordt opgepakt voor ondervraging. Mahmoud wacht twee uren en krijgt dan te horen dat hij terug naar Gaza moet. Van zijn vader weet hij niets. Tot op heden is er geen nieuws van de vader. Op 24 oktober krijgt Mahmoud een nieuwe toelating om Erez te verlaten. Op 28 oktober begeeft hij zich alleen naar Erez, waar hij voor 8 uur ondervraagt wordt alvorens toegang te krijgen tot Israëlisch gebied. Eenmaal Erez voorbij sterft hij onderweg op enkele kilometers van het hospitaal.  
     
Sinds augustus 2007, stierven 9 mensen in Gaza wegens de meervoudige afwijzing van Israël voor toegang tot een Israëlisch hospitaal omwille van 'veiligheidsredenen'. Onder hen twee vrouwen en een kind van 6 maanden. Gaza is een 'vijandige entiteit'. Potdicht. Niemand kan erin, niemand kan eruit. 1,4 miljoen mensen leven in de hel op aarde. Alles wat er zich afspeelt wordt aanvaard vanwege de 'terroristische dreiging'.        
 
Maandag 19 november.

Ontmoeting in Jeruzalem tussen Olmert en Abbas. Sinds enkele dagen koppen de Israëlische en internationale media: " De Palestijnse overheid moet het intrinsieke joodse karakter van Israël erkennen".

Wat betekent dit voor de 1,2 miljoen islamitische en christelijke Palestijnen in Israël? Dat zij nu met internationale goedkeuring tot tweederangsburgers worden verklaard? Of nog " Er komt een freeze op de settlements" waarna Olmert verklaart dat hij hiermee bedoelt dat er geen 'nieuwe' settlements komen. En:"De natuurlijke groei van de huidige settlements moet gegarandeerd worden". In de Oslo akkoorden van 1993, stond vermeld dat een voorwaarde om te komen tot een tweestaten-oplossing was dat de bouw van en in alle illegale settlements moet gestaakt worden en de setllements ontmateld worden. Sinds OSLO kwamen er tientallen settlements bij. De settlement-bevolking verdrievoudigde tot een totaal van momenteel 470.000 settlers. 

Of nog zo'n mooie belofte die gemaakt wordt: 415 Palestijnse gevangenen zullen vrij gelaten worden. Vorige maand arresteerde Israël 200 Palestijnen in de West Bank. De maand daarvoor bijna een zelfde aantal. Die mensen dienen als wisselgeld bij de onderhandelingen. In realiteit neemt het aantal politieke gevangen elk jaar toe. Ik ben thuis 's avonds. Ik herbekijk de documentaire die Sarah en Mustafa maakten voor de VRT.  Nimr, 14 jaar, inwoner van Azza vluchtelingenkamp, op enkele meter van de muur verwijdert, botst terug op de vraag of hij gelooft in vrede: "Welke vrede als wij in een gevangenis leven?" 

Volgende week spreken we over vrede in Annapolis.  

"Let us work first for justice. Reconciliation and peace will follow close behind"
Desmond Tutu